TCMB Lider Yardımcısı Akçay: Şu anda faiz indirim döngüsü değerlendirilmiyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Lider Yardımcısı Cevdet Akçay, şu anda faiz indirim döngüsünün değerlendirilmediğini ve indirimler başladığı vakit da sıkı duruşun korunacağını söyledi.

Akçay Reuters’a verdiği birinci söyleşide para siyasetindeki sıkı duruşun “sabır ve kararlılıkla” sürdürüleceğini vurguladı.

Akçay, “faiz indirimi şu anda gündemimizde değil. Aylık enflasyonun ana eğiliminde kalıcı bir düşüş gözlenmeden ve yakından takip ettiğimiz başka göstergeler de buna eşlik etmeden faiz indirimi gündeme gelmeyecek” diye konuştu.

Akçay, para siyasetinde gevşeme döngüsünün değerlendirilmesinin “ön koşulu”nun aylık enflasyonun ana eğiliminde besbelli ve kalıcı bir düşüş olduğunu söyledi.

Akçay, merkez bankalarının ihtiyatlı tarafta kalmaya meyilli olduklarını, önlemi elden bırakmamaya ve “temkinli tarafta kalarak yanılgı yapmayı yeğlemekte” olduklarını belirterek şöyle konuştu:

“Bu durum, erken bir faiz indirimi nedeniyle yine canlanan enflasyon riski olabileceği üzere çok yahut gereksiz yere uzatılmış bir sıkılaştırma sürecinin sert bir inişe yol açtığı bir durum da olabilir.”

Akçay, “Türkiye’deki mevcut şartların birinci durumda daha yüksek bir risk yaratması nedeniyle faiz indirimi şu anda gündemimizde değil” dedi.

“Sıkı duruşta kuşkuya yer bırakılmayacak”

Akçay, aylık enflasyonun ana eğiliminde, enflasyon beklentilerinde ve iç talep dengelenmesinde “kalıcı iyileşmeler” sağlanana kadar sıkı para siyaseti duruşunu sürdüreceklerini söyledi.

“Her ne kadar şu anda bir faiz indirim döngüsü değerlendirilmiyor olsa da, indirimler başladığı vakit para siyasetindeki sıkı duruşun korunacağına dair kuşkuya yer bırakmayacak formda sinyal verilerek bu süreç yönetilecektir” dedi.

Reuters anketinde medyan beklenti TCMB’nin bu yılın son çeyreğinde 500 baz puan faiz indirimi yapacağı istikametinde lakin Akçay’ın açıklamaları bu beklentileri öteleyebilir. Piyasalarda birinci faiz indiriminin Eylül’de başlayabileceğine yönelik azınlık bir görüş bulunurken ekonomistler indirimlerin büyük kısmının önümüzdeki yıla kalacağı görüşünde. Reuters anketinde 2025 yıl sonuna kadar TCMB’den 2,250 baz puan faiz indirimi bekleniyor.

Hanehalkı enflasyonda karamsar

Piyasa iştirakçilerinin, firmaların ve hanehalkının enflasyon beklentilerini yakından izlediklerini belirten Akçay, “Maalesef yalnızca piyasa iştirakçilerinin beklentileri bu yıl sonu öngörümüze yakınsamaya başladı. Hanehalkı, Merkez Bankası’nın ileriye dönük siyaset yönlendirmelerine karşı nispeten daha az hassas ve manşet enflasyonda bariz düşüş eğilimi görene kadar karamsar tarafta kalmayı tercih etmekte” dedi.

Ekonomistler enflasyonun 12 ay sonra yüzde 30’a gerileyeceğini öngörürken TCMB’nin şimdiki anketinde Temmuz için hanehalkının beklentisi 72yüzde , firmaların ise yüzde 55 ile piyasanın çok üzerinde yer alıyor.

“Firmalar yavaşlamanın dozunda bariz tesire sahip”

“Fiyat belirleyici role sahip olmaları nedeniyle bilhassa firmaların enflasyon beklentilerinin, Merkez Bankası kestirim aralığına yakınsaması enflasyonu düşürmek için gereken ekonomik yavaşlamanın dozu üzerinde bariz bir tesire sahip” diyen Akçay,

“Firmaların fiyatlama ve bütçe süreçlerinde, Merkez Bankası’nın varsayımları ne kadar çok gösterge olarak kullanılırsa, enflasyon amaçlarımıza ulaşmanın üretim ve istihdam üzerindeki maliyeti o kadar az olur” dedi.

Akçay, “Beklentiler sıkı duruşumuza ne kadar duyarsız ve reaksiyonsuz kalırsa, dezenflasyon siyasetinin üretim ve istihdam açısından maliyeti de o kadar yüksek olacaktır” dedi.

“TÜFE Temmuz’da beklentilerden yüksek gerçekleşebilir”

Haziran ayında aylık enflasyonun ana eğiliminin yaklaşık yüzde 2’ye düştüğünü belirten Akçay, vergi ve yönetilen fiyatlardaki ayarlamaların Temmuz’da aylık enflasyona 1.5 puan ek katkı yapacağını söyledi ve şöyle devam etti:

“Bu da, Temmuz ayında piyasa iştirakçileri tarafından beklenen enflasyondan daha yüksek bir gerçekleşme olması ihtimalini artırıyor.”

TCMB’nin piyasa iştirakçileri anketindeki Temmuz ayı TÜFE beklentisi yüzde 2.77 düzeyinde lakin kimi ekonomistler bu ay TÜFE’nin yüzde 3.5-yüzde 4 ortasına yükselebileceğini öngörüyorlar. Reuters’ın Temmuz TÜFE anketi ise önümüzdeki hafta yayımlanacak.

Akçay önümüzdeki devirde de, aylık enflasyonda her iki istikametli “sürpriz” yaşanabileceğini fakat bu ana eğilimde bir değişiklik yaratmadığı sürece bunun ani bir reaksiyon verilmesini “gerektirmeyeceğini” söyledi.

Rezervlerdeki düzgünleşme ve TL mevduata artan talebin, kur muhafazalı mevduattan çıkışı hızlandırma konusunda “güven artırdığını” söyleyen Akçay, “Rezerv biriktirme sürecimiz, yabancı girişlerinin güçlü ve dalgalı olduğu bir ortamda düz bir çizgide ilerlemiyor” dedi.

Akçay, Merkez Bankası’nın günlük olarak “teyakkuzda olduğu” bir koridor siyaseti uygulamadığını söz etti.

“Kredi kısıtları sigorta fonksiyonu görüyor”

Akçay bankalarla gerçekleştirilen swapları sonlandırarak transfer düzeneğinin fonksiyonelliğini artırdıklarına da dikkat çekti ve şöyle dedi:

“Kredi büyümesi kısıtları, biz para siyasetindeki sıkı duruş ile enflasyon beklentilerini çıpalarken, çok kredi büyümesi önünde sigorta fonksiyonu görüyor.”

“Temel siyaset aracımız siyaset faizidir” diyen Akçay yapısı gereği tamamlayıcı nitelikte olan makroihtiyati önlemlerin avantajının ise “anlık etki” olduğunu belirtti.

Akçay “para siyasetinin yerini almış bankacılık sistemi regülasyonları”nın azaltıldığı ve sadeleştirildiğini de belirtti.