İşlenmemiş altın ithalatında uygulanan kotaya ait duyuru

Hazineden yapılan açıklamada şöyle denildi:

“Son günlerde, işlenmemiş altın ithalatındaki kota önlemlerine ait gündeme gelen sorulara yönelik aşağıdaki bilgilendirmenin yapılması mecburî görülmüştür.

KOTA UYGULAMASINA NEDEN GEREKSİNİM DUYULDU?

Türkiye İstatistik Kurumu datalarına nazaran; 2022 yılında işlenmemiş altın ithalatı bir evvelki yıla nazaran ölçü bazında yaklaşık yüzde 200’ün üzerinde bir artışla 379,2 ton (20,4 milyar dolar), 2023 yılı birinci yedi ayında ise yaklaşık 320 ton (19,2 milyar dolar) gerçekleşmiştir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan ödemeler istikrarı istatistiklerine nazaran; 2022 yılında 49,1 milyar dolar gerçekleşen cari süreçler açığının 19,4 milyar doları (%39’u) net altın ithalatı kaynaklı olmuştur. 2023 yılının birinci yedi ayında ise cari süreçler açığı 42,3 milyar dolar gerçekleşmiş, net altın ithalatı 17,7 milyar dolar ile açığın yüzde 42’sini oluşturmuştur.

Altın ithalatında yaşanan artışın cari istikrara olumsuz tesirinin azaltılması emeliyle işlenmemiş altın ithalatına yönelik önlem alınmasına gereksinim duyulmuştur.

KOTA ÖLÇÜSÜ NASIL BELİRLENDİ?

İşlenmemiş altın ithalatının azaltılmasına yönelik çeşitli siyaset önlemleri kıymetlendirilerek süratli ve tesirli bir önlem olarak kota uygulanmasına karar verilmiştir. Kota uygulamasına 07.08.2023 tarihinden itibaren geçilmiş olup, aylık kota ölçüsü işlenmemiş altın ithalatının uzun devir aylık ortalaması olan 8 tonun 1,5 katı olacak biçimde 12 ton olarak belirlenmiştir.

KOTA UYGULAMASI HANGİ İTHALAT SÜREÇLERİNİ KAPSAMAKTADIR?

Kambiyo mevzuatı uyarınca işlenmemiş altın ithalatı Bakanlığımızca yetkilendirilen değerli madenler aracı kuruluşları aracılığıyla yapılabilmekte olduğundan, bahse husus kota kelam konusu şirketler tarafından gerçekleştirilen ithalat süreçlerinde uygulanmaktadır. Değerli madenler aracı kuruluşu olmayan şahıslarca sırf Dâhilde Sürece Rejimi (DİR) kapsamında işlenmemiş altın ithal edilmesi mümkün bulunmakta olup, DİR kapsamında gerçekleştirilen işlenmemiş altın ithalatı süreçleri kota uygulamasının dışında tutulmuştur.

KOTA DAĞILIMI NASIL YAPILDI?

Aylık kota ölçüsünün dağılımı için belirleyici kriter olarak değerli madenler aracı kuruluşlarının Ocak 2022- Temmuz 2023 periyodunda gerçekleştirdikleri ve kota uygulamasının kapsamına giren işlenmemiş altın ithalatı ölçüleri temel alınmış olup dağılım objektif formda, kural bazlı olarak gerçekleştirilmektedir. Ayrıyeten, belirtilen devirde kota kapsamına giren işlenmemiş altın ithalatı gerçekleştirmemiş, lakin kota uygulamasından sonra ithalat yapmak isteyen firmalar için bir rezerv ölçüsü ayrılmıştır.

KOTA UYGULAMASI SÜRECİNDE HANGİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILDI?

Kota uygulaması sürecinde değerli madenler aracı kuruluşu olmayan mücevher ihracatçısı firmaların hammaddeye sonlu erişim ve memleketler arası piyasalarla oluşan fiyat marjlarının yüksekliği sebebiyle sorun yaşadıkları Bakanlığımıza iletilmiş, problemlerin giderilmesini teminen kotanın bir kısmı yalnızca mücevher ihracatçıları için bankalar üzerinden kullanılmak üzere tahsis dilmiştir. Böylece, mücevher ihracatçılarının kelam konusu bankalara başvurarak DİR dışında gerçekleştirdikleri ihracat süreçlerini tevsik etmek suretiyle, yaptıkları ihracatın ölçüsüne uygun formda işlenmemiş altın satın alabilmelerine imkân sağlanmıştır.

Takip eden devirde kesimle gerçekleştirilen toplantılarda lisana getirilen konular, Bakanlığımıza intikal eden talepler ve geri bildirimler sonucunda, milletlerarası piyasalarla oluşan fiyat marjlarının azaltılması ve uygulamanın aktifliğinin artırılabilmesi için kota dağılımında değerli madenler aracı kuruluşlarının hissesi azaltılarak mücevher ihracatçılarına satış için tahsis edilen kota artırılmış, ayrıyeten üretici ve ihracatçıların hammadde gereksiniminin daha geniş kapsamda karşılanabilmesini teminen Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmelerine satılmak üzere iki kamu bankasına kotanın bir kısmı tahsis edilmiştir.

Mevcut durumda; aylık 12 tonluk işlenmemiş altın ithalatı kotasının yaklaşık;

• %25’i mücevher ihracatçılarına satış için,
• %38’i kuyum işletmelerine satış için,
• %33’ü 2022 ve 2023 yıllarında kota uygulaması kapsamında giren işlenmemiş altın ithalatı gerçekleştirmiş değerli madenler aracı kuruluşları için,
• %4’ü ise Ocak 2022- Temmuz 2023 periyodunda ithalat süreci gerçekleştirmemiş lakin uygulama sonrasında ithalat yapmak isteyen değerli madenler aracı kuruluşları için rezerv olarak tahsis edilerek uygulanmaktadır.

KOTA UYGULAMASININ TESİRLİ OLDU MU?

TÜİK datalarına nazaran kota uygulamasına başlanan 2023 yılı Ağustos ayından yılı sonuna kadar işlenmemiş altın ithalatı bir evvelki yılın birebir devrine nazaran 3,2 milyar dolar düşüşle 10,3 milyar dolar, ölçü bazında yüzde 32,7 azalış ile 169,6 ton olarak gerçekleşmiştir.

2024 yılının birinci iki ayında ise işlenmemiş altın ithalatı bir evvelki yılın tıpkı devrine nazaran 6,8 milyar dolardüşüşle 2,1 milyar dolar gerçekleşmiştir. Bu devirde işlenmemiş altın ithalatı ölçü bazında yüzde 77,9 düşüşle 33,1 tona gerilemiştir.

2024 yılı Şubat prestijiyle 12 aylık birikimli cari açık 31,8 milyar dolar düzeyindedir. Önümüzdeki periyotta cari istikrarda güzelleşmenin sürmesi beklenirken, altın istikrarının de bu görünüme olumlu katkı vermeye devam edeceği bedellendirilmektedir.

Bu çerçevede, kota uygulamasının işlenmemiş altın ithalatını sınırlayarak cari süreçler istikrarını olumlu etkilediği görülmektedir.

KOTAYA NASIL DEVAM EDİLECEK?

Bakanlığımızca kota uygulaması yakından izlenerek dalın ve vatandaşların yaşadığı meselelerin en aza indirilmesini teminen değerli madenler aracı kuruluşlarının mücevher ihracatçılarının ve kuyum işletmelerinin gereksinimlerinin karşılanması, piyasada oluşan fiyat marjlarının azaltılmasına yönelik kota tahsisatları ortasında transferler yapılmaktadır. Hakikaten bahse bahis uygulamalar sonrasında kesimin hammaddeye erişimi artmış ve fiyat marjlarının azaldığı gözlemlenmiştir.

Bakanlığımızca önümüzdeki devirde de kesimin hammadde gereksinimi ile ihracat ve döviz kazandırıcı faaliyette bulunan dal aktörlerinin işlenmemiş altına erişimlerinin artırılması önceliklendirilerek uygulamanın yakından izlenmesine ve gerekli önlemlerin acilen alınmasına devam edilecektir.”

patronlardunyasi.com