İGA A.Ş.’nin yönettiği İstanbul Havalimanı’na yeni bir ortak katıldı

İGA A.Ş.’nin katıldığı İstanbul Havalimanı’na yeni bir ortak katıldı. Yeni ortak İGA Havalimanı bünyesinde kurulan holding oldu. T24’den Çigdem Toker yazısında bu paydaşlığı ve operasyonun perde ardını yazdı.

İşte o yazı;

İSTANBUL HAVALİMANI’NA HOLDİNG ORTAK GELDİ

İGA Havalimanı A.Ş. neden bu türlü bir operasyona gerek duydu?

İstanbul Havalimanı, on bir yıl evvel yola 5 ortakla çıktı. Daha doğrusu 2013’te açılan ihaleye 5 şirketten oluşan bir konsorsiyum olarak katıldılar. (Hatta “beşli çete” tabiri de bu yapının yani beş şirketten oluşan konsorsiyumun, “beşli ortaklık” diye anıla anıla medya ile siyaset mecralarında sık kullanımıyla yerleşti.)

Kalyon, Cengiz, Limak, Mapa, Kolin şirketlerinin oluşturduğu İGA A.Ş., İstanbul Havalimanı’nın hizmete açılmasını izleyen devirde birer birer paylarını satıp çıkmasıyla iki ortaklı bir şirket haline geldi.

Geçtiğimiz hafta kıymetli bir gelişme oldu:

Eylül 2022’den bu yana Kalyon ve Cengiz iştirakindeki İGA A.Ş.’nin yönettiği İstanbul Havalimanı’na yeni bir ortak katıldı. “Yeni bir ortak” sözü aldatıcı olmasın. Dışarıdan ve bilinmeyen bir ortağı kastetmiyorum. Tersine İGA Havalimanı A.Ş., kendi bünyesinden bir holding doğurdu.

O holdingin ve yeni ortağın ismi İGA Holding A.Ş

İGA Havalimanı A.Ş.’nin mevcut 2 ortağı; Kalyon Havacılık ile Cengiz İnşaat, geçen ay İGA Holding A.Ş isimli yeni bir şirket kurdu. Hisselerinin bir kısmını, yeni kurdukları holdinge devredip bu holdingi, İGA Havalimanı A.Ş şirketine 3. ortak olarak aldılar.

İlgi cazip bir operasyon olduğu kesin. Biraz da karışık görünüyor.

Vatandaş için karışık olan bu tabloda asıl kıymetli olan, bu yeni iştirak yapısındaki perde gerisi emellerin ne olduğu.

Adım adım gidelim:

– 15 Mart 2024: Cengiz İnşaat ile Kalyon Havacılık şirketleri 10 milyon TL sermaye ile İGA holding A.Ş. isimli bir şirket kurdu. İGA Holding’in kuruluşu çabucak Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlandı.

-10 Milyon sermaye: 10 milyon TL sermayenin 5.5 milyon TL’lik kısmı Kalyon Havacılık, 4,5 milyon TL’lik kısmı da Cengiz İnşaat tarafından karşılandı.

–Holding’in büyük ortağı Kalyon: Büyük ortağın Kalyon Havacılık olduğu İGA Holding’de yönetim kurulu, şu 4 isimden oluştu: Cemal Kalyoncu, Mehmet Cengiz, Uğur Cengiz, Mehmet Kalyoncu.

-16 Nisan 2024: İGA Havalimanı A.Ş.’nin Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanan kararı ile şirketin iştirak yapısının değiştiği duyuruldu. Buna nazaran kısa mühlet öncesine kadar iki ortaklı olan İGA Havalimanı A.Ş.’nin yeni paydaşlık yapısı, şöyle oldu:

Yeni ortak yeni sahip

-Cengiz İnşaat’ın yüzde 45 olan hissesi, yüzde 25,65’e düştü.

-Kalyon Havacılık’ın yüzde 55 olan hissesi, yüzde 31,55’e düştü.

-İGA Holding’in yüzde 0 olan hissesi yüzde 43’e yükseldi.

Amaç İGA’yı ekonomik krizden korumak

Son iştirak yapısına bakıldığında, İGA Havalimanı A.Ş. isimli şirketin büyük hissedarının artık Kalyon değil, Kalyon ile Cengiz’in birlikte kurduğu İGA Holding A.Ş. olduğu anlaşılıyor.

PEKİ İGA HAVALİMANI A.Ş. NEDEN BU TÜRLÜ BİR OPERASYONA GEREK DUYDU

Bu sorunun bilmediğimiz daha farklı karşılıkları kuşkusuz olabilir. Fakat Ticaret Sicil kayıtlarına ve holding kurulurken kamuoyuna ilan edilen gaye ve bahislere bakılırsa, birinci maksat İGA Havalimanı A.Ş.’yi ekonomik krizden korumak.

Yeni holdingin 15 Mart’ta yayımlanan ana mukavelesi ve gayelerine bakalım:

Cengiz ile Kalyon’un yeni kurduğu holdingin maksat ve konusu şöyle aktarılıyor:

“Milli ekonomi” vurgusu

“Esas emeli, kurulmuş ve kurulacak şirketlerin sermaye ve idaresine katılarak, bunların yatırım, finansman, tertip ve idare sıkıntılarını toplu bir bünye içinde ve ekonomik dalgalanmalara karşı yatırımların güvenilirliğini arttırmak ve böylelikle şirketlerin sağlıklı biçimde ve ulusal iktisadın gereklerine uygun olarak gelişmelerini ve devamlılığını teminat altına almak ve bu hedefe uygun ticari, sınai ve mali teşebbüslerde bulunmak.”

Yukarıda ayrıntıları aktardım. Büyük bir ticaret ve sermaye operasyonu kapsamında holding kurulur kurulmaz, tıpkı şirket ortakları tarafından İGA Havalimanı’nın büyük ortağı haline getirildi. Münasebetiyle, yeni holdingin İstanbul Havalimanı’nı işleten şirketin finansman sorununa el attığı söylenebilir. Doğal bu holding, İGA Havalimanı A.Ş.’nin bugüne kadar yapamadığı neyi yapacak, onu bilmiyoruz ya da ileride göreceğiz.

Ama bu noktada, İstanbul İGA Havalimanı’nın 2018, 2019, 2020 yıllarına ait 1 milyar 195 milyon euro fiyatındaki kira borcunun 2042 ve 2043 yıllarına ertelendiğini hatırlamakta fayda var.

“Ölme eşeğim ölme” ertelemesi

İki yıl evvel CHP İzmir Milletvekili Atila, KİT Komisyonu’nda İstanbul Havalimanı’nın kira borçlarının ertelenip ertelenmediğine ait sorusu, periyodun DHMİ Genel Müdürü Hüseyin Keskin tarafından şöyle yanıtlanmıştı:

“Görevli şirket tarafından 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin kira ödemelerinden 1 milyar 195 milyon avro fiyatındaki kısmının ötelenmesine, ötelenen kira bedellerine Hazine Müsteşarlığınca belirlenen uzun vadeli Eurobond üzerinden hesaplanacak faizin yansıtılarak KDV’si ile birlikte işletme müddetinin 24’üncü ve 25’inci yılları olan 2042 ve 2043 yılı kira ödemeleri ile birlikte ödemesine karar verilmiştir.”

EĞİTİM VE SIHHAT VAKIFLARINA ORTAK OLABİLECEK

Bir ay evvel kurulan İGA Holding’in ana kontratında şirketler hukuku, yatırım ve finansman ile ilgili kapsamlı yetkiler yer alıyor. Fakat bütün bunların ortasında çok dikkat alımlı bir unsur daha göze çarpıyor.

“Sosyal Faaliyetler” başlıklı H hususuna nazaran, İGA Holding, genel şura kararı alarak kendi asıl gaye konusunu aksatmayacak formda eğitim ve sıhhat maksatlı vakıflar kurabilecek. Daha çarpıcı olanı şu: Bu maksatla kurulmuş olan vakıflara katılabilecek.

Yani İstanbul Havalimanı’nın finansman sorunları için, şirketin ekonomik güvenliği için kurulmuş görünen bir holding olan İGA Holding, örneğin eğitim gayesiyle kurulmuş bir vakıf olan TÜRGEV’e ya da sıhhati gözeten örneğin LÖSEV’e değil elbette lakin idaresini iktidarın atadığı YEŞİLAY’a katılabilecek. Listeyi uzatmak mümkün. Bu böyledir demiyorum ancak hazırlanıp yayımlanmış olan ana mukavele bu imkanı tanıyor. Münasebetiyle bu holdingin kuruluşunda kamuoyuna açıklanmayan bir çok gölgeli öge mevcut.

Bu kadar ayrıntısı neden yazdım. Zira bu havalimanı yapılırken milyonlarca ağaç kesildi. İnşaatında onlarca personel öldü. Şirketin devlete olan milyarlarca liralık borcu onlarca yıl ötelendi. Sahibi özel şirketler olsa da başından sonuna kamu faydası ve kamu kaynaklarını ilgilendiren bir projedir İstanbul Havalimanı. Münasebetiyle bu projenin finansmanı için kurgulanan şirket operasyonlarını bilmek de vatandaşların hakkı.”

patronlardunyasi.com