Harvard raporunda konut krizi: Artık hayal oldu

ABD, 30 yılın en kıymetli konut piyasasıyla boğuşuyor. Dünyaca ünlü Harvard Üniversitesi’nin son raporuna nazaran, ABD’deki kiracıların yalnızca yüzde 6’ya yakını ortalama fiyatlı bir mesken alabiliyor.

Dünya Gazetesi’nden Emre Ergül’ün haberine nazaran, dünyaca ünlü Harvard Üniversitesi’ne bağlı Konut Çalışmaları Ortak Merkezi’nin yayınladığı son gayrımenkul raporuna nazaran, pandemi sonrası boşalan ve uzaktan çalışma sistemi yüzünden boş kalan ofisler yüzünden yeni bir emlak krizi yaşamasından korkulan ABD’de konut almak da hayâl oldu.

“Yüksek konut fiyatları ve faiz oranları, mesken satın alma maliyetlerini tarihi yüksekliklere çıkardı” diye başlayan rapora nazaran, ABD’de kiracıların yüzde 5.8’i ortalama fiyatlı bir mesken almaya gücü yetiyor. Zira konut sahibi olma hayâli olan kiracılar en az 30 yılın en değerli konut piyasasıyla karşı karşıya. Nedeni de konut maliyetlerinin yüksek olmaya devam etmesi, ortalama fiyatlı bir mesken satın almanın aylık maliyeti, emlak vergileri ve sigortanın yüksek olması… Rapora nazaran, “yüksek konut fiyatları ve faiz oranları, mesken satın alma maliyetlerini tarihi yüksekliklere çıkardı, milyonlarca potansiyel birinci sefer alıcıyı fiyatlandırdı, mesken sahibi olma büyümesini yavaşlattı ve ırklar ortası konut sahipliği uçurumlarını şiddetlendirdi.”

EV SAHİBİ OLMAK İÇİN GEREKLİ GELİR YALNIZCA 2.6 MİLYONDA VAR

Ortalama bir mesken sahibi olmak isteyen kiracıların hanesine giren yıllık gelirin 120 bin dolar olarak belirlenmesi, kiracıların konut sahibi olmasını “fiyatlandırılıyor.” ABD Nüfus İdaresi’nin Amerikan Topluluğu Araştırması’na nazaran, ülke genelindeki kiracıların sırf yüzde 5.8’i (yaklaşık 2.6 milyon kiralık hane) ortalama fiyatlı bir konut almaya yetecek gelire, yüzde 3.5 peşinat ödemesine ve bu yılın birinci çeyreğinde yüzde 3 kapanış maliyetine sahip… Bahsedilen bu iki yüzde, kabaca 25 bin 300 dolar nakit verilmesi manasına geliyor. Harvard raporuna nazaran, kiracıların sırf yüzde 12’si bu kritere ulaşabiliyor.

“MORTGAGE TALEBİ DÜŞTÜ SATIN ALINABİRLİK GERİLEDİ”

Mortgage News Daily’e nazaran ABD’de ipotek oranları şu anda yüzde 7’nin üzerinde. Gayrımenkul satışı yapılan Realtor. com isimli sitenin Baş Ekonomisti Danielle Hale, “Bizim sitedeki ortalama liste fiyatı Mayıs 2019’dan bu yana yüzde 37.5 arttı… Artan ipotek oranlarıyla birleştiğinde satın alınabilirlik geriledi ve bir kırılma noktasına gelebilir” dedi.

İLK MESKEN ALMA YAŞI 33’YEN 35’E YÜKSELDİ

Mortgage talebindeki düşüş, kiracı olarak mesken almanın ne kadar sıkıntı olduğunun bir göstergesi. Harvard’a nazaran, birinci sefer mesken satın alanlar için oluşturulan birincil ipotek oranı 2023’te yüzde 17, bir evvelki yıl ise yüzde 22’ydi. “Bazı beşerler hayatlarının daha sonraki bir basamağında, daha fazla paraya sahip olduklarında birinci defa konut satın alıyorlar” diye yazan Harvard araştırmacılarına nazaran, birinci kere mesken satın alan bireyler 2023’te ortalama 35 yaşındayken, 1990’larda 30 ila 33 yaş aralığındaydı.

FED’DEN “SAĞLAMN TEMEL” BEKLENTİSİ

Harvard raporunu manşete çeken Market Watch isimli yayın kuruluşu da gözlerin Amerikan Merkez Bankası’nda (Fed) olduğunu yazdı:

“Fed’in yapması gereken; enflasyonu yüzde 2 amacına geri getirmek, finansal sistemi uzun vadede ekonomik büyümeyi destekleyecek ve ipotekler de dahil olmak üzere faiz oranlarını düşürecek sağlam temele oturtmaktır.”

patronlardunyasi.com