Altında kota cari dengeyi olumlu etkiledi

Hazine ve Maliye Bakanlığı, işlenmemiş altın ithalatına Ağustos 2023’te getirilen kota uygulamasının sonuçlarını kıymetlendirerek, “Kota uygulamasının işlenmemiş altın ithalatını sınırlayarak cari süreçler istikrarını olumlu etkilediği görülmektedir.” sözünü kullandı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, işlenmemiş altın ithalatındaki kota önlemlerine ait bilgilendirme yapılmasının zorunlu görüldüğü aktarıldı.

TÜİK datalarına nazaran 2022’de işlenmemiş altın ithalatının bir evvelki yıla nazaran ölçü bazında yaklaşık yüzde 200’ün üzerinde artışla 379,2 ton (20,4 milyar dolar) olduğunun anımsatıldığı açıklamada, bu ölçünün, 2023’ün 7 ayında ise yaklaşık 320 ton (19,2 milyar dolar) olduğu belirtildi.

Açıklamada, Merkez Bankası tarafından yayımlanan ödemeler istikrarı istatistiklerine nazaran, 2022’de 49,1 milyar dolar olan cari süreçler açığının 19,4 milyar dolarının (yüzde 39’u) net altın ithalatı kaynaklı olduğuna işaret edilerek, “Geçen yılın 7 ayında ise cari süreçler açığı 42,3 milyar dolar olmuş, net altın ithalatı 17,7 milyar dolar ile açığın yüzde 42’sini oluşturmuştur. Altın ithalatında yaşanan artışın cari istikrara olumsuz tesirinin azaltılması gayesiyle işlenmemiş altın ithalatına yönelik önlem alınmasına gereksinim duyulmuştur.” bilgisi verildi.

İşlenmemiş altın ithalatının azaltılmasına yönelik çeşitli siyaset önlemleri değerlendirildiğine, süratli ve tesirli bir önlem olarak kota uygulanmasına karar verildiğine dikkat çekilen açıklamada, kota uygulamasına 7 Ağustos 2023’ten itibaren geçildiği ve aylık kota ölçüsünün, işlenmemiş altın ithalatının uzun devir aylık ortalaması olan 8 tonun 1,5 katı olacak formda 12 ton olarak belirlendiği bildirildi.

Açıklamada, kambiyo mevzuatı uyarınca işlenmemiş altın ithalatının Bakanlıkça yetkilendirilen değerli madenler aracı kuruluşları aracılığıyla yapıldığı ve kotanın kelam konusu şirketlerce gerçekleştirilen ithalat süreçlerinde uygulandığı belirtildi.

KOTA DAĞILIMI KURAL BAZLI GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Kıymetli madenler aracı kuruluşu olmayan bireylerce sırf dahilde sürece rejimi (DİR) kapsamında işlenmemiş altın ithal edilmesinin mümkün olduğuna işaret edilen açıklamada, DİR kapsamında gerçekleştirilen işlenmemiş altın ithalatı süreçlerinin kota uygulamasının dışında tutulduğu aktarıldı.

Açıklamada, aylık kota ölçüsünün dağılımı için belirleyici kriter olarak değerli madenler aracı kuruluşlarının Ocak 2022-Temmuz 2023 devrinde gerçekleştirdiği ve kota uygulaması kapsamındaki işlenmemiş altın ithalatı ölçülerinin temel alındığı bildirilerek, dağılımın objektif formda, kural bazlı gerçekleştirildiği tabir edildi. Ayrıyeten, belirtilen devirde kota kapsamına giren işlenmemiş altın ithalatını gerçekleştirmemiş fakat kota uygulamasından sonra ithalat yapmak isteyen firmalar için bir rezerv ölçüsü ayrıldığı belirtildi.

MECEVHER İHRACATÇILARI İÇİN KOTA TAHSİS EDİLDİ

Kota uygulaması sürecinde değerli madenler aracı kuruluşu olmayan mücevher ihracatçısı firmaların hammaddeye sonlu erişim ve milletlerarası piyasalarla oluşan fiyat marjlarının yüksekliği sebebiyle sorun yaşadığının Bakanlığa iletildiğine işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Sorunların giderilmesini teminen kotanın bir kısmı yalnızca mücevher ihracatçıları için bankalar üzerinden kullanılmak üzere tahsis edilmiştir. Böylece, mücevher ihracatçılarının kelam konusu bankalara başvurarak DİR dışında gerçekleştirdikleri ihracat süreçlerini tevsik etmek suretiyle, yaptıkları ihracatın ölçüsüne uygun formda işlenmemiş altın satın alabilmelerine imkan sağlanmıştır. Takip eden devirde kesimle gerçekleştirilen toplantılarda lisana getirilen konular, Bakanlığımıza intikal eden talepler ve geri bildirimler sonucunda, milletlerarası piyasalarla oluşan fiyat marjlarının azaltılması ve uygulamanın aktifliğinin artırılabilmesi için kota dağılımında değerli madenler aracı kuruluşlarının hissesi azaltılarak mücevher ihracatçılarına satış için tahsis edilen kota artırılmış, ayrıyeten üretici ve ihracatçıların hammadde gereksiniminin daha geniş kapsamda karşılanabilmesini teminen Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmelerine satılmak üzere iki kamu bankasına kotanın bir kısmı tahsis edilmiştir.”

Açıklamada, mevcut aylık 12 tonluk işlenmemiş altın ithalatı kotasının dağılımına da yer verilerek, “Yaklaşık yüzde 25’i mücevher ihracatçılarına satış için yüzde 38’i kuyum işletmelerine satış için yüzde 33’ü 2022 ve 2023 yıllarında kota uygulaması kapsamına giren işlenmemiş altın ithalatı gerçekleştirmiş değerli madenler aracı kuruluşları için yüzde 4’ü ise Ocak 2022-Temmuz 2023 devrinde ithalat süreci gerçekleştirmemiş lakin uygulama sonrasında ithalat yapmak isteyen değerli madenler aracı kuruluşları için rezerv olarak tahsis edilerek uygulanmaktadır.” tabiri kullanıldı.

İŞLENMEMİŞ ALTIN İTHALATI GERİLEDİ

TÜİK datalarına nazaran, uygulamaya başlanan Ağustos 2023’ten yıl sonuna kadar işlenmemiş altın ithalatının bir evvelki yılın tıpkı devrine nazaran 3,2 milyar dolar düşüşle 10,3 milyar dolar, ölçü bazında yüzde 32,7 azalışla 169,6 ton olduğuna dikkat çekilen açıklamada, şu kıymetlendirme yapıldı:

“2024 yılının birinci iki ayında ise işlenmemiş altın ithalatı bir evvelki yılın tıpkı periyoduna nazaran 6,8 milyar dolar düşüşle 2,1 milyar dolar gerçekleşmiştir. Bu periyotta işlenmemiş altın ithalatı ölçü bazında yüzde 77,9 düşüşle 33,1 tona gerilemiştir. Şubat prestijiyle 12 aylık birikimli cari açık 31,8 milyar dolar düzeyindedir. Önümüzdeki devirde cari istikrarda güzelleşmenin sürmesi beklenirken, altın istikrarının de bu görünüme olumlu katkı vermeye devam edeceği kıymetlendirilmektedir. Bu çerçevede, kota uygulamasının işlenmemiş altın ithalatını sınırlayarak cari süreçler istikrarını olumlu etkilediği görülmektedir.”

Açıklamada, Bakanlık tarafından kota uygulamasının yakından izleneceği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

“Sektörün ve vatandaşların yaşadığı sıkıntıların en aza indirilmesini teminen değerli madenler aracı kuruluşlarının, mücevher ihracatçılarının ve kuyum işletmelerinin gereksinimlerinin karşılanması, piyasada oluşan fiyat marjlarının azaltılmasına yönelik kota tahsisatları ortasında transferler yapılmaktadır. Gerçekten bahse bahis uygulamalar sonrasında dalın hammaddeye erişimi artmış ve fiyat marjlarının azaldığı gözlemlenmiştir. Bakanlığımızca önümüzdeki devirde de kesimin hammadde muhtaçlığı ile ihracat ve döviz kazandırıcı faaliyette bulunan dal aktörlerinin işlenmemiş altına erişimlerinin artırılması önceliklendirilerek, uygulamanın yakından izlenmesine ve gerekli önlemlerin acilen alınmasına devam edilecektir.”

patronlardunyasi.com