reklam

Zelzelenin maliyeti 110 milyar dolar, yapılan harcama 30 milyar dolar

featured

Ekonomim’den Hüseyin Gökçe’nin haberine nazaran, 50 binin üzerinde vatandaşımızın hayatını kaybettiği, 850 bin konut ve ticari yapının ağır hasarla yıkıldığı felaketin yaralarının sarılması için Türkiye’nin tamamı seferber olurken, öncelik sarsıntıda meskenini kaybeden vatandaşların barınma gereksiniminin karşılanmasına verildi. Etraf Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı datalarına nazaran zelzelede 650 bin konut yıkıldı. Şu ana kadar üretimi tamamlanan ve hak sahiplerine şubat ayı içinde teslim edilecek konut sayısı 46 bin oldu. Nisan sonuna kadar bu sayının 75 bine, yılsonuna kadar ise 200 bine çıkması öngörülüyor.

1 TRİLYON 28 MİLYAR HARCAMA

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tespitlerine nazaran zelzele felaketinin ülke iktisadına maliyeti 110 milyar dolar düzeyinde oldu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in verdiği bilgiye nazaran ise bugüne kadar bütçeden yapılan zelzele harcamaları 950 milyar lirayı buldu. Yani 110 milyar dolarlık maliyetin, 30 milyar dolarlık kısmı harcanmış oldu. İçinde bulunduğumuz 2024 yılında ise bugünkü kurlarla 30 milyar dolara karşılık gelen 1 trilyon 28 milyar liralık bir harcama öngörülüyor.

850 BİN KONUT VE TİCARİ ALAN HASAR GÖRDÜ

reklam

Kahramanmaraş merkezli olmasına karşın zelzele felaketi en çok hasarı Hatay vilayetine verdi. Sarsıntıda toplam 850 bin konut ve ticari alan hasar gördü. Bunların 680 bini konut, 170 bini ise işyeri, depo ve ahırlardan oluşan ticari alanlar. Ağır hasarlı binalardan bugüne kadar 73 bin 491 adedinin enkazı kaldırılabildi. Ağır hasarlı ve kullanılamaz hale gelen konut sayısı 254 bin 195 ile en çok Hatay vilayetinde olurken, bunu 112 bin 414 ile Kahramanmaraş, 103 bin 15 ile Malatya, 64 bin 811 ile Adıyaman 41 bin 922 ile Gaziantep takip etti. Zelzelede Diyarbakır’da 21 bin 712, Adana’da 21 bin 21, Osmaniye’de 20 bin 502, Elazığ’da 20 bin 261, Şanlıurfa’da 16 bin 782 ve Kilis’te 3 bin 365 konut yıkıldı yahut oturulamayacak bedelde ağır hasar aldı.

En çok ticari alanın hasar aldığı vilayet de tekrar 55 bin 677 ile Hatay oldu. Kahramanmaraş’ta 34 bin 504, Malatya’da 27 bin 400 ticari alan hasar gördü.

TARIMSAL DAYANAK 14,1 MİLYAR LİRA

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ise, ziraî üretimde ülkenin can damarı olan sarsıntı bölgesinde, üretimin aksamadan devam etmesi için üreticilere 2023’te toplam 14 milyar 150 milyon lira ziraî destekleme ödemesi yapıldığını bildirdi.

DEPREM BAĞIŞLARI 130 MİLYARA YAKLAŞTI

Yaraların sarılması maksadıyla AFAD’da toplanan bağışların ölçüsü 1 Şubat 2024 tarihli bilgiye nazaran 128 milyar 827 milyon liraya ulaştı. Toplanan bağışların 79 milyar 263 milyon lirası harcandı. En yüksek harcama kalemini vatandaşların süreksiz barınma muhtaçlığının karşılanması için yapılan harcamalar oluşturdu. Bu kapsamda çadır, konteyner ve altyapı muhtaçlığı için 30 milyar 344 milyon 638 bin lira harcandı. Besin, hijyen seti alımı için 1 milyar 153 milyon lira, Esenkart (Kızılay dayanak kartı) ödemeleri için ise 1 milyar 9 milyon lira harcandı. Toplanan bağışların 46 milyar 755 milyon 849 bin lirası nakdi yardım dayanağı olarak ödendi. Hanesi hasar gören vatandaşlara 19 milyar 785 milyon lira ödenirken, 15 bin liralık taşınma yardımının meblağı 8 milyar 384 milyon lira oldu. Sarsıntıda hayatını kaybedenlerin ailelerine 4 milyar 100 milyon 400 bin lira ödendi. Kiraya çıkan vatandaşlara 14 milyar 428 milyon lira dayanak verildi.

MALİ İSTİKAMETTEN 54 ERTELEME VE DAYANAK TEDBİRİ HAYATA GEÇİRİLDİ

11 vilayette yaşanan sarsıntı sonrası etkilenen bireylerin hayat kalitesi ve ekonomik kaybın giderilmesi için mali tedbirler uygulamaya alındı. Sarsıntının tesirlerinin giderilmesinde yüklü rol, memleketler arası kaynak arayışı yanında bütçe harcamalarının planlaması formunda yürüdü. Sarsıntının gelir kalemindeki azalma ve alınan mali tedbirlerden yapılan vergi harcamaları dışında, bütçe sarfiyatı 2023 sonunda 950 milyar TL oldu. 2024 için de direkt harcama olarak 1 trilyon 28 milyar TL ödenek konuldu. Mali alanda, zelzelenin akabinde kısa bir müddet tartışılan, maliyetlerin karşılanmasında servet vergisi gibisi bir vergi alınması tarafında görüşler karşılık bulmadı.

Türkiye 1999 sarsıntılarında “net etkin vergisi” ve daha sonra ÖTV’ye dönüşen bir dizi ek vergi çıkarmıştı. Bu kere yalnızca Motorlu Taşıtlar Vergisinde ek ödeme dışında, servet ve varlıklardan alınan bir vergi yoluna gidilmedi.

Mali istikametten alınan dayanak, prim, erteleme, nakit ödeme ve gibisi her türlü bahislerde alt başlıkları da olmak üzere toplam 54 erteleme ve takviye tedbiri hayata geçirildi. Sarsıntı sonrası 11 vilayet Harikulâde Hal ve Genel Hayata Tesirli Afet Bölgesi ilan edildiği için, vergi, harç ve öbür kamu yükümlülükleri ertelendi. Tekrar bu ilanın hukuksal sonuçları olarak gerçek ve hukukî bireylerin borç, gecikme vb. öteki her türlü mali ve hukuksal yükümlülüğünde erteleme ve oluşacak ek yüklerin işletilmemesi tarafında türel yer resen oluştu.

Her türlü verginin ertelenmesi, yapılandırma taksitlerinin ertelenmesi yanında, KDV iadeleri hızlandırıldı. Kamu hacizleri kaldırıldı. Banka süreçlerindeki faiz ve komiteler ya kaldırıldı ya da indirimli olarak uygulandı. Acil nakit muhtaçlıkları süratle karşılandı. Etkilenen hanelere kira ve muhtaçlıkları için nakit ödeme yapıldı. Firmalara kredi için KGF garantisi verildi, 36 ay ödemesiz 120 ay yeni kredi paketi açıldı. Mevcut KGF dayanaklı kredilerin yapılandırılmasında maliyetler düşürüldü. Çiftçilerin her bir hayvanı ve yem sarfiyatı için nakit dayanak verildi, mazot ve gübre takviyesi nakdi hale dönüştürüldü.

DEPREM BÖLGESİNDE 4 MİLYON 640 BİN KİŞİ ÇALIŞIYORDU

Deprem bölgesinde kamu dahil tüm dallarda çalışan kişi sayısı 4 milyon 640 bin kişi olarak belirlendi. Bunların yüzde 58,5’i hizmet, yüzde 22,5’i imalat, yüzde 19’u tarımda görünüyordu. Bölgede kayıt dışı çalışma da yaygın olarak gözleniyor. Çalışma hayatında istihdamı korumak ve etkilenenleri desteklemek hedefiyle, genel takviyeler yanında en öncelikli adım İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklı, nakdi ödeme dayanağı, kısa çalışma, fiyat garanti ve işsizlik sigortası ödemelerinin hızlandırılması oldu. Haziran ayı itibariyle bölgedeki istihdamın yüzde 12,3’ü işsizlik sigortası ve kısa çalışmadan yararlanmış olarak belirlendi. Mali önlemler çerçevesinde firmaların toplumsal güvenlik ödemelerine ait faiz, vergi, yapılandırma, beyanname ve başka kamu mali-idari yükümlülüklerinin tamamı ertelendi. SGK istikametinden kamu sıhhat hizmeti sunucusu olan Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığında sıhhat alanındaki eczane ve hastane ödemeleri hızlandırıldı.

patronlardunyasi.com

Kaynak Web Site: İşverenlerin Dünyası

Haber Url Adresi: http://www.patronlardunyasi.com/haber/depremin-maliyeti-110-milyar-dolar-yapilan-harcama-30-milyar-dolar/305546

reklam

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Firma Kaydet: Firma Rehberi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!