TCMB’nin ‘net’ artışı

Türkiye’de Mayıs 2023’teki genel seçimin akabinde son 1 yılda geçmiş 2 yıla nazaran değişik birekonomi ve para siyaseti uygulanıyor. Mayıs 2023’teki lokal seçimler öncesindeki düşük faiz, denetimli kur ve makroihtiyati önlemler içeren siyasetin yerine gelen siyaset faizini asıl araç olarak kullanan, enflasyonu düşürmeye odaklı sıkı para siyaseti birçok göstergeyi değiştirdi. Mayıs 2023’te Türk tahvillerinde yabancı yatırımcı oranı yüzde 0,64 iken bugün oran yüzde 5,63 düzeyinde. Borsada yabancı hissesi geçen yıla nazaran tam 11.5 puan artarken yabancının tahvil ve paya net girişi 11.4 milyar doları aştı. Türkiye’nin 5 yıllık iflas risk primi neredeyse 440 baz puan güzelleşirken Merkez Bankası swap hariç net rezervindeki gelişme ise 54 milyar doları buldu.

Ekonomim’den Şebnem Turhn’ın haberine nazaran, geçen yıl mayısta ikinci çeşit öncesindeki son kapanış günü olan 26 Mayıs’ın üzerinden bir yıl geçti. Bu bir yılda iktisat ve para siyasetleri 180 derece değişti. Yeni iktisat ve Merkez Bankası idaresi sıkı para siyaseti ve dezenflasyon programı uygulamaya başladı liralaşma stratejisi, kur muhafazalı mevduat, düşük faiz siyasetleri terk edildi. Sıkı para siyaseti piyasa bilgilerine de olumlu yansıdı son 1 yılda. Öne çıkan göstergelerdeki değişim şöyle oldu:

TAHVİLDE 5 KATI AŞAN YÜKSELİŞ

Yabancı yatırımcı TL tahvillerden son yıllarda çıkış eğiliminde. Fakat siyaset değişikliği bu eğilimi zıdda çevirmeyi başardı. 26 Mayıs 2023 haftasından 17 Mayıs 2024 haftasına kadar TL tahvillere yabancı yatırımcıların net girişi 7 milyar 821,3 milyon dolar oldu. 26 Mayıs 2023 haftasında yabancının toplam tahvil stokundaki hissesi yüzde 0,64 iken 17 Mayıs itibariyle yüzde 5,63’e yükseldi. Bilhassa son iki haftadır çok daha güçlü girişler yaşanıyor.

HİSSEDE PAY YÜZDE 40’A DAYANDI

Hisse senedi piyasalarında da yabancı yatırımcıların Mayıs 2023’teki konumu epeyce düşüktü. Borsa İstanbul bilgilerine nazaran payda yabancı hissesi 26 Mayıs 2023 itibariyle yüzde 27,85 iken dün itibariyle bu oran yüzde 39,37’ye çıktı. Bir yılda 11.5 puanlık düzgünleşme kaydedildi. BİST100 endeksi bu bir yıllık periyotta yüzde 124 yükselirken bankacılık endeksi yüzde 282,5’lik getirisiyle öne çıkmayı başardı. En süratli yükselişi bu son bir yıllık devirde yüzde 504,4 ile sigortacılık endeksi gerçekleştirdi. Merkez Bankası bilgilerine nazaran son bir yılda yabancı yatırımcının paya net girişi 3 milyar 612 milyon dolar oldu.

5 YILLIK CDS’TE BÜYÜK İYİLEŞME

Mayıs 2023 seçimleri periyodunda Türkiye’nin 5 yıllık iflas risk primi birinci cins sonrasında 21 Mayıs itibariyle 702 baz puana kadar yükseldi. 665-700 baz puan düzeylerinde geride bırakan Türkiye’nin 5 yıllık ifl as risk primi CDS dün itibariyle 263.25 baz puan. Yani 1 yılda neredeyse 440 baz puanlık düzgünleşme var. Uygulanan siyasetler ve bu siyasetlerin akabinde memleketler arası kredi derecelendirme kurumlarından gelen not artışları CDS’teki düşüşte tesirli oldu.

NET REZERVDE 38.24 MİLYAR DOLAR ARTIŞ

Merkez Bankası’nın net memleketler arası rezervleri 26 Mayıs 2023 haftasında negatif düzeydeydi. Datalara nazaran 26 Mayıs 2023’te net memleketler arası rezervler -4 milyar 404 milyon 594 bin dolardı. Bu yıl marttaki mahallî seçimlerin akabinde hızlanan rezerv biriktirme eğiliminin de dayanağıyla son 1 yılda net memleketler arası rezervler 38.24 milyar dolar arttı ve 17 Mayıs itibariyle 33 milyar 839 milyon 777 bin dolara çıktı. Swap hariç net rezervler 26 Mayıs 2023 haftasında -60.5 milyar dolar iken 17 Mayıs itibariyle -14.3 milyar dolara geldi. Bankacıların hesaplamalarına nazaran ise geçen haftanın birinci 4 günü itibariyle -7.4 milyar dolar düzeyine güzelleşti. Bu son 1 yılda neredeyse 54 milyar dolara yakın artışa işaret ediyor. Ekonomistler tarafından Merkez Bankası swap hariç net rezervlerinin kısa bir mühlet içinde müspete dönmesi bekleniyor. Bankacıların 24 Mayıs itibariyle yaptığı hesapta ise swap hariç net rezervin -4 milyar dolara geldiği kestirim edildi.

SWAP HARİÇ NET REZERVLER -7.4 MİLYAR DOLAR

Bankacıların yaptıkları hesaplamalara nazaran geçen hafta perşembe günü itibariyle swap hariç net milletlerarası döviz rezervleri 0.1 milyar dolar artarak -7.4 milyar dolara düzgünleşti. Böylelikle swap hariç net rezervler mahallî seçimler sonrasında 58.4 milyar dolar yükseldi. Ekonomistlerin hesaplarına nazaran, 17 Mayıs haftasında nette 2.4 milyar dolarlık carry trade girişi yaşandı. Mart sonundan beri bu kanaldan giriş 18.2 milyar doları buldu. Tekrar hesaplamalara nazaran yabancı yatırımcıların toplam portföy girişi 4.2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Kur performansı açısından daha belirleyici olan TL cinsinden portföy (hisse, DİBS, carry trade) girişi ise 3.5 milyar dolar oldu. QNB Finansbank ekonomistleri mart sonundan beri bütün kanallardan yabancı girişinin 25.1 milyar dolara ulaşırken, kur performansı açısından daha değerli olan TL cinsinden portföy girişinin (hisse, TL DİBS, carry trade) ise 24.4 milyar dolar olduğunu hesapladı. Yabancı fon girişlerinin birinci kez ivme kazandığı geçen sene ekim sonundan beri de toplam giriş 42.7 milyar dolar, TL cinsinden 34.2 milyar dolar oldu.

NET DÖVİZ ALIŞI 47.7 MİLYAR DOLAR

Merkez Bankası’nın rezerv artışı sürüyor. QNB Finansbank ekonomistlerinin yaptığı hesaba nazaran Merkez Bankası’nın mart sonundan 17 Mayıs’a kadarki toplam net döviz alışı 47.7 milyar dolar oldu. Ekonomistlere nazaran bu alışın 24.4 milyar doları yabancıların TL cinsi portföylerindeki artıştan, 12.5 milyar doları da yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduat ve yabancı para menkul değer toplamındaki düşüşten kaynaklandı. 10.8 milyar dolarlık açıklanamayan kısım var. Ekonomistler bunun da şubat ve marttaki ödemeler istikrarındaki çıkışın bilakis dönmesinden kaynaklanmış olabileceğini kaydetti.

patronlardunyasi.com