PD muharriri Ercan İnan, taksicilere, ‘Maliyeti kurtarmıyorsa neden kontak kapatmıyorsunuz?’ diye sordu

Ercan İNAN

İstanbul’da ulaşım fiyatlarına artırım yapıldı lakin malum kişi çabucak “Bu maliyetlerle kontak kapatırız” açıklaması yaparak yeni tarifeden hoşnut olmadığını beyan etti.

Taksiciler Esnaf Odası Başkanı Eyüp Aksu, 30 lira olan açılış fiyatını ve kilometrede 20 liraya çıkan yeni sayıları beğenmedi, “Kurtarmaz” dedi. Geçmiş beyanatlarına bakarsanız zati her tarife değişikliğinden sonra misal bir açıklama yaptığını da görebilirsiniz. Lakin daha bugüne kadar kontak kapattıklarına da şahit olmadık.

Öyle ya şayet bir malın satışı sizi kurtarmıyor, ziyan ediyorsanız gereğini yaparsınız.

Diyelim bir şirketiniz var. Hasılatınız 100 ünite. Lakin satışların maliyeti 120 ünite. Bu işi sürdürür müsünüz?

Belki bir mühlet ek sermaye koyar, kredi kullanır açığı kapatırsınız lakin tıkandığınız yerde fabrikanın kapısına kilit vurursunuz.

Taksicilikte bu türlü bir durum kelam konusu değil. Bunu her ay üstüne koya koya giden plaka fiyatından de okuyabilirsiniz.

Peki taksi piyasasında durum ne?

Şimdi gelin bir hesap yapalım.

Bir taksinin en karamsar senaryoda günde 15 müşteri aldığını, ortalama 10 kilometreden 150 kilometre yol yaptığını varsayalım.

Açılış fiyatı 30 lira. Kilometre başına da 20 lira kar var. Yani her bir müşteri ortalama 230 TL öderse 15 müşteriden günlük 3.450 lira hasılat yapılabilir.

Dikkatinizi çekiyorum bu en karamsar senaryo. Malum taksiler müşteri beğenmiyor. Yani çok daha fazla yolcu ve çok daha fazla kilometre de yapabilirler.

Bu taksinin ağır trafikte dur kalklarını düşünerek 100 kilometrede 11-12 litre civarı yakıt tükettiğini varsayalım.

750 lira üzere bir yakıt sarfiyatı olur. Haydi müşteri bulmak için boş gezdiğini de dikkate alalım ve 1000 liraya yuvarlayalım yakıt maliyetini.

Kilometre başına 1 lira da amortisman masrafı ekleyelim.

Toplamda 1.150 lira üzere bir maliyet çıktı.

3.450 lira hasılat yaptın. 1.150 lirayı düştükten sonra eline 2.300 lira üzere bir yarar kalacak.

Taksi için hiç üzücü değil.

Üstelik fazlası var, azı yok.

Yani aslında kontak kapatmayı gerektirecek bir durum görünmüyor.

Pekala sorun nerede?

Yıl başında 5 milyon lira civarında olan bir taksi plakası bugünlerde 6 milyon 700 bin liraya el değiştiriyor. Geçen haftaya kadar 6 milyon 250 bin lira üzere bir ederi varmış. Martı’nın TAG uygulamasına erişim yasağı gelince bir anda fiyat 6 milyon 700 bin liraya fırlamış.

Taksi plakasına yatırım yapanların yüzde 90’ı taksicilik yapmıyor. Bu plakayı gereksinimi olan birine kiraya veriyor. Sorun da orada başlıyor.

Bugünlerde aylık taksi kiralama fiyatı 32 bin lira düzeylerinde.

Taksiyi kiralayan birisi, kiradan ötürü her gün 1.066 lira eksi bakiye ile direksiyona geçiyor.

Yakıt maliyeti ile kazanılması gereken para 2 bin lirayı geçiyor.

Taksici lakin 2 bin liradan sonra kendi meskenine ekmek götürecek parayı kazanmaya başlıyor.

Sistem o denli kurulmuş ki taksiye binen bir müşteri hem plaka sahibine hem de kiracıya kazandırmak zorunda.

Peki bu sistem değiştirilemez mi?

“Kontak kapatırız” tehdidinde bulunanlar, yeni plaka tahsisine karşı çıkıyor. Halbuki yeni plaka tahsisi yapılsa, fiyatlar düşecek.

Belki işi yalnızca taksicilik olan bir esnaf ortaya çıkacak ve taksiye binen müşteriler de hem plaka sahibini hem kiracısını doyurmak zorunda kalmayacak.

230 liralık seyahat 130-140 liralara yapılabilecek.

Ancak bu natürel ki hayal.

Çünkü burası Türkiye. Kimse tuttuğu köşe başlarını kaptırmaz, tertibi bozulsun istemez.

Bu ortada Eyüp Aksu’nun boş tehditte bulunduğunu, daha fazlasını koparmaya çalıştığını da plaka borsasından görebiliyoruz.

Eğer sahiden Eyüp Aksu’nun dediği üzere bu tarifeler kurtarmıyor olsa, plaka borsasında fiyatların düşmesi gerekirdi.

Düşüyor mu?

Hayır. Tam bilakis daima yükseliyor.

patronlardunyasi.com