OPEC+ toplantısında üretim kesintisi mühletinin uzatılması bekleniyor

Suudi Arabistan liderliğindeki 12 üyeli OPEC ile Rusya önderliğindeki OPEC dışı petrol üreticisi 10 ülkenin güç ve petrol bakanları, piyasa şartlarını kıymetlendirmek ve üretim siyasetlerini gözden geçirmek üzere 2 Haziran’da görüntü konferans yoluyla bir ortaya gelecek.

Piyasalar, toplantıdan, üye ülkelerin istekli olarak uyguladığı ve haziran sonunda mühleti dolacak günlük 2,2 milyon varillik üretim kesintisinin müddetinin yıl sonuna kadar uzatıp uzatmayacağı sorusunun yanıtını bekliyor.

OPEC+ kümesinin mevcut durumda günlük 5,86 milyon varil arz kesintisi yaptığı hesaplanıyor. Global talebin yaklaşık yüzde 5,7’sine denk gelen bu ölçü, 2022 sonundan bu yana üye ülkeler tarafından farklı vakitlerde açıklanan üretim kesintilerinin toplamından oluşuyor. İstekli olarak uygulanan günlük 2,2 milyon varilin dışındaki kesintiler yıl sonuna kadar devam edecek.

Suudi Arabistan ve Rusya’nın başı çektiği üretici ülkeler, her ne kadar üretim düzeylerine ait kararları piyasaları sağlıklı bir istikrarda tutmak için aldıklarını söyleseler de arz kesintileri ülkelerin petrol fiyatlarını istenilen düzeyde tutma ve böylelikle gelirlerini muhafaza gayesini da taşıyor.

Söz konusu üretim kesintilerinin yanı sıra jeopolitik tansiyonun yol açtığı arz telaşlarıyla yıl boyunca artan petrol fiyatları, son periyotta piyasalarda talep kaygılarının tekrar ağır basmasıyla düşüş eğilimine girdi. Milletlerarası referans olarak kabul edilen Brent tipi ham petrolün varil fiyatı 80 dolar düzeylerine kadar geriledi.

Grubun bu türlü bir periyotta gerçekleştireceği toplantıdan çıkacak kararda, dünyanın en büyük petrol üreticisi ABD’deki güçlü arz ile dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin’deki zayıf talep görünümü üzere petrol fiyatlarının tarafında belirleyici olan mevzuların da tesirli olması bekleniyor.

Uluslararası Güç Ajansının son petrol piyasası raporuna nazaran, global petrol talebinin bu yıl 1,1 milyon varil artışla günlük ortalama 103,2 milyon varile ulaşması bekleniyor.

OPEC’in aylık petrol piyasası raporuna nazaran de global petrol talebinin bu yıl 2,2 milyon varil artışla günlük ortalama 104,5 milyon varil olacağı hesaplanıyor.

– “Üretim kapasitesine ait tartışmalar yine alevlenebilir”

Londra merkezli ADM Investor Services International Baş Ekonomisti ve Global Stratejisti Marc Ostwald, AA muhabirine, toplantıdan çıkacak mümkün kararlara ait değerlendirmede bulundu.

“Günlük 2,2 milyon varillik resmi kesintinin yıl sonuna kadar uzatılmasını bekliyoruz.” diyen Ostwald, asıl sıkıntının öteki üretim kesintilerinin akıbeti olduğunu belirtti. Ostwald, “Örneğin, Suudi Arabistan ile Rusya’nın istekli kesintileri, ayrıyeten resmi üretim kesintisi amaçlarını ya da istekli kesintileri karşılamayan ülkeler için ‘telafi’ kesintileri var.” sözünü kullandı.

Rusya’nın yalnızca ham petrol üretimini değil rafine eserleri de bu hesaplamaya dahil etmesi, başkalarının ise üretim yerine ihracat kesintilerini raporlaması nedeniyle kümenin toplam üretim kesinti ölçüsünün karmaşık hale geldiğini belirten Ostwald, şunları kaydetti:

“Başka bir deyişle, gerçekte ne kadar üretim kesintisi yapıldığını söylemek epeyce sıkıntı. Birçok yorumcu petrol fiyatlarındaki gerileme için beklenenden daha zayıf petrol talebi ve OPEC dışı üretimdeki artışlara işaret ediyor. Lakin kümenin söylediğinden çok daha fazlasını üretiyor olması da kelam konusu olabilir. Bu karmaşıklık göz önünde bulundurulduğunda, dünya geneline dengeli bir bildiri iletilecekse, üye ülkelerce öbür bir tedbir alınması hem mümkün değil hem de çok güç.”

Ostwald, her bir üye ülkenin üretim kesintisi ölçüsünün hesaplanmasında kıymetli rol oynayan taban üretim düzeylerine ait süregelen fikir ayrılıklarını da anımsatarak, “Belirtilen üretim kesintisi maksatlarına daha sıkı bir biçimde bağlı kalınması, muhtemelen üye ülkeler ortasındaki üretim kapasitesine ait tartışmaları tekrar alevlendirecektir.” diye konuştu. Bunun, ülkelerin gelecek yıla ait üretim siyasetini belirleyeceği için “çetrefilli” bir bahis olduğuna işaret eden Ostwald, çeşitli ülkeler ortasında çok az görüş birliği olması nedeniyle bu bahsin daha sonra görüşülmek üzere bu toplantıda “geçiştirilebileceğini” kaydetti.