Kaçak altın taşıyan katırlar yakında tekrar çalışmaya başlayacak

Yakın, kaçakçılığın yine başlamasından kaygı ettiklerini belirtirken, “Pandemi öncesine nazaran ihracatımızı ikiye katladık. Buna karşın hammaddeye rekabetçi bir fiyattan erişemiyoruz. Cari açık bizim üzerimizden çözülmek isteniyor” dedi.

Dünya’nın haberine nazaran, Mücevher ihracatçıları, hammaddeleri olan altına cari açığı denetim etme maksadıyla kota getirilmesi nedeniyle sıkıntı günler geçiriyor. Altını rakip ülkelerden kilogramda 3 bin dolar daha değerliye alan, kota nedeniyle istediği ölçüde altını istediği vakit elde edemeyen dal sorunlu.

Mücevher İhracatçıları Birliği İdare Şurası Lideri Burak Yakın, en yüksek kilogram başına ihracat pahasına sahip bölümlerden biri olduklarını, pandemi öncesine nazaran ihracatlarını ikiye katladıklarını söyleyerek uyardı: “Buna karşın hammaddemize rekabetçi bir fiyattan erişimde sorun yaşıyoruz.

Cari açık bizim üzerimizden çözülmek isteniyor. Halbuki kotanın sonucu maalesef kayıt dışının patlaması olarak ortaya çıkar. Eski devirlerde önemli bir altın kaçakçılığı olurdu, güneydoğu bölgesinden katırlarla altın ülkemize kaçak girerdi. Korkarım artık tekrar katırlar çalışmaya başlayacak.”

KİLOGRAM BAŞINA 5 BİN DOLAR

Türk mücevher kesimi, 2023’ü %30’un üzerinde artışla 7,7 milyar dolar ihracat ile kapattı. Türkiye’nin dünyadan aldığı hisse geçen yıl %4 artarak %1 düzeyine yükselirken, birebir devirde mücevher pazarındaki hissemiz %40 artışla % 7,96’ya yükseldi.

Bu artışın 2018’e nazaran % 100’e yakın olduğunu söyleyen Yakın, “Bu artış ivmesi, mücevher kesiminin global rekabetçiliğini ve vaat ettiği yüksek katma pahalı ihracatı gösteriyor” dedi. Mücevher dalının hammadde hariç kilogram başına 5 bin dolarlık ihracat pahasına sahip olduğunu ve Türkiye’de birinci sırada yer aldığını anlatan Burak Yakın, “Altın ithalatına kota getirilmesi nedeniyle arz talebi karşılayamaz hale geldi.

Altına erişimde yaşanan sorun nedeniyle kg’da 3 bin doları bulan ve hatta geçen fiyat farkları ortaya çıktı. Bizim rakiplerimiz altının kg için 65 bin dolar öderken, biz 68 bin dolar ödemek zorunda kalıyoruz. Bu da personellik için yazdığımız ortalama 5 bin doların 3 bin dolarının haksız yere elimizden alınması manasına geliyor. Böylelikle kaçakçılığın önünü açıyor” dedi.

İHRACATÇI YURTDIŞINA KAÇIYOR

Yakın, bir öteki kıymetli ihtarda daha bulundu: “Sektör, altın fiyatlarındaki bu farklılıkları kaldıramadığı için ihracatçılarımız öteki ülkelerde fabrika yatırımı için hazırlık yapmaya başladılar. Ülkemize yatırım yapan yabancı yatırımcılar, şimdiden Dubai, İtalya başta olmak üzere farklı ülkelere gidiyorlar. Bölümün önünün açılması halinde biz 2024 için 10 milyar dolar ihracat yapmayı hedeflerken, artık ihracat yapabilecek miyiz bilmiyoruz. Altına kota geldi, ne oluyor?

Sınırlarımızdan altın akıyor. Otomobiline, bavuluna altını koyan, eşinin boynuna zincirleri, beline altın kemerleri takan soluğu Türkiye’de alıyor. Dubai’de ons’unda 700 dolar ucuza alıp, gelip Türkiye’de 3 bin dolar kârla satıyorlar. Sağ olsunlar sayın bakanlarımız konuyla çok ilgililer. Fakat bürokrat arkadaşların bir düzenlemeyi sayın bakana onaya götürmeden evvel bizimle konuşması çok yararlı olacaktır.”

ALTINLA CARİ AÇIK DÜŞMEZ

Yakın, “Altın ticaretini tarih boyunca kimse durduramadı ki bu kota durdursun. Altın ile cari açığı düşüremeyiz. Resmi olarak altın ithal edilmediği için cari açık düşmüş üzere görünüyor; pekala ya resmi olarak ithal edilmeden ülkemize kaçak sokulan altınlar ve onlara karşılık ödenen döviz? Bunlar denklemde olmadığı için sayılara yansımıyor lakin Türkiye aslında yastık altındaki dövizi kaybediyor” dedi.

SORUN NASIL ÇÖZÜLÜR?

Peki sorun nasıl çözülür? Yakın, şöyle anlatıyor; “Bankalar ve Altın Borsası üyeleri altın ithal ederek dünya piyasalarındaki fiyatlarda ihracatçıya, üreticiye satmalıdır. Burada da kim ihracatçı kim değil biz biliyoruz. Bize sorulsun… Hem DİR müsaadeleri verilirken hem altın ihracatı yapanlar noktasında, bize sormakla da yetinmesinler; bu firma ne kadar vakittir var? Kaç çalışanı var.

Adresi nedir, kaç m2 alanı var? Hiç ihracat yapmış mı, fuarlara katılmış mı? Bunların da dokümanlarını istesinler, Schengen vizesi alırken bile dünya kadar evrak isteniyor, kapasitesi olan firma alamıyorken kapasitesi olmayanlara kota dağıtılıyor. Ticaret bakanlığımız, bu bahisteki sorumlular hakkında eminim gereğini yapacaktır.”

MÜCEVHER İHRACATÇILARI TEKNOLOJİ ŞİRKETİNE ORTAK OLDU

Türk mücevher ihracatçısının yaşadığı en kıymetli kahırlardan biri, ihraç ettiği eserde kullanılan değerli taşın bildirdiği özelliklerde çıkmayıp geri gönderilebilmesiydi. Bu sorun, kelam konusu taşın, üretimin her kademesinde denetim edilebilmesi ile aşılabiliyor.

Ancak denetimi gerçekleştiren makineler ithal ve fiyatları 65 bin dolar düzeyinden başlıyor. İhracatçılar bu noktada stratejik bir adım atmış, Burak Yakın’ın yönetimindeki Mücevher İhracatçıları Birliği, taşları denetim eden bu makineleri yerli ve ulusal üretecek bir firmaya yüzde 30 ortak olmuş.

JTR Mücevher Teknolojileri Araştırma Merkezi’nin kurucusu genç bir teşebbüsçü Mehmet Can Özdemir. Özdemir, “Pırlanta doğal mı laboratuvar üretimi mı ayırt edebilen Reveal makinesini geliştirdik. İthal olduğunda 65 bin dolarlara satılan makineyi 10 bin dolara üretebilmek dal için çok kıymetli bir katkı.

Dünyanın en yeterli lup’unu da Türk malı olarak ürettik. Aselsan’ın kullandığı mercekleri kullanıyoruz. 1000 dolarlık lupu 250 dolara satar noktada geldik ve Meksika’dan Dubai’ye pek çok ülkeye ihracata da başladık. Son olarak lup’larımızı Hindistan’a ihraç ettik. Sahip olduğumuz birikim ile hem kesimdeki arkadaşlarımıza eğitimler veriyoruz hem de bölümümüze yeni genç arkadaşları kazandırıyoruz” diye konuştu.

patronlardunyasi.com