Hazır giyside, haziran ayındaki ihracat kaybı yüzde 20’yi aştı

Yüksek maliyetler nedeniyle Türkiye’nin rakip ülkelere nazaran kıymetli kalması, dünyadaki resesyon, maksat ülkelerdeki seçim çalışmaları ve devam eden savaş ortamı, haziran ayı prestiji ile hazır giysi bölümünde ihracat düşüşünün derinleşmesine yol açtı.

Haziran ayında dış satımda yüzde 21,3 kan kaybeden kesim, en yüksek ihracat yapan kesimler sıralamasında üçüncülüğü uzun bir ortanın akabinde çelik dalına kaptırdı. Gaye ülkelerde sipariş iştahının artmasına karşın fiyat farkı nedeni ile siparişlerin rakiplere gitmeye devam ettiğini lisana getiren kesim temsilcileri, kurdaki baskının sürmesinin de tesiri ile beklenen ihracat artışının öteki bahara kaldığını anlattı.

Ekonomim’den Yener Karadeniz’in haberine nazaran, her ne kadar kurun düzeyi değerli olsa da bölümde katma bedeli artıracak ve kalıcı bir güzelleşme sağlayacak dönüşümün yaşanmasının kıymetine dikkat çeken iş insanları, bu noktada Türkiye’nin avantajlarını tedarik güvenliği, sürdürülebilirlikte alınan yol, dijital eser pasaportu, sonda karbon düzenlemesi sistemine hazırlık ve hammadden son esere kadar entegre üretim yapısı olarak sıraladı.

1 MİLYONUN ALTINDA

Tekstil ile toplamda yıllık 30 milyar dolardan fazla ihracat gerçekleştiren ve dış ticaret fazlası veren ender dallar ortasında yer alan hazır giysi bölümünde, kan kaybı uzun müddettir devam ediyor. Birçok alanda olduğu üzere konkordatolar ile de çaba veren dalda son bir yılda 2 binden fazla şirket kapandı ve istihdam kaybı tepe yaptı. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından son yayınlanan Nisan 2024 bilgilerine nazaran bölümde bir yıllık süreçte toplam şirket sayısı 42 bin 434’ten 40 bin 214’e gerilerken, istihdam ise 673 binden 600 bine düştü. Dokuma ile birlikte bakıldığında ise toplam istihdam kaybı 200 bini aştı ve 2020’den bu yana toplam istihdam birinci defa 1 milyon sonunun altına düşerek 993 bin olarak gerçekleşti.

SİPARİŞLERDE DARALMA SİNYALİ

Önümüzdeki periyoda dair sinyaller de çok olumlu değil. Merkez Bankası bilgilerine nazaran bir evvelki yıl yüzde 78,1’e kadar yükselen kapasite kullanım oranları yüzde 77,6’ya geriledi. İstanbul Sanayi Odası PMI datalarına nazaran de yeni siparişler son üç ayda birinci kere yavaşladı ve talepte zayıflık sinyali verdi. İkinci çeyreğin son ayında üretim yine daralmaya geçerken istihdam ve satın alma faaliyetleri de düşüş gösterdi. 1 yılı aşkın müddettir devam eden negatif tablo birçok alanda olduğu üzere hazır giysi bölümünde de bir manada dönüşümü zarurî kıldı. Her ne kadar kurun düzeyi, kelam konusu negatif tablonun değerli sebeplerinden biri olarak gösterilse de kalıcı bir güzelleşme için katma bedelli üretim işaret edildi.

“DAHA AZ ADET DAHA FAZLA KATMA DEĞER”

TGSD Başkanı Ramazan Kaya’nın aksine önümüzdeki periyoda dair daha karamsar bir tablo çizen TOBB Hazır Giysi ve Konfeksiyon Sektör Meclisi Başkanı Şeref Fayat, “Türkiye artık değerli değil, çok değerli hale geldi. Yüzde 30-40 olan fark, artık 50-60’lara ulaştı. Fiyat farkımız Mısır ile yüzde 30, Bangladeş ile yüzde 50 ve Vietnam ile yüzde 60… Garip garip fiyatlar duyuyoruz. Hazır giysi talebi de çok artmadığı için rakiplerimiz daha da kırıcı oldu” dedi. Girdi maliyetlerinin son 12 ayda güç hariç yüzde 110-120 artmasına karşın kurun sırf yüzde 27 arttığına dikkat çeken Fayat, şöyle devam etti:

“İş alamıyoruz, alsak bile ziyan ediyoruz. Bunun sonucunda da konkordato, iflas ve istihdam kaybı art geriye geliyor ve gelmeye de devam edecek. Güç bir süreç. Umuyorum çok fazla kaybetmeden önümüzdeki bahara atarız kendimizi. Bu süreçte çok bedelli hale gelen TL’nin de dengelenmesini bekliyoruz. Artık çok basic eserleri de yapacağımızı düşünmüyorum. Türkiye artık orta ve üst kümede daha katma pahalı eserleri daha az adetlerde üreten taşınabilir yapılar halinde büyümesine başlayacak.”

HEDEF ÜLKELERE SEKTÖREL İHRACAT PERFORMANSI

TİM datalarına nazaran en büyük 20 pazar dikkate alındığında kesim ihracatı 15 ülkede düşüş gösterdi. En yüksek oranlı düşüş yüzde 52’lik oran ile İsrail’e gerçekleşti ve 107 milyon dolara geriledi. Onu yüzde 42’lik düşüş ve 184 milyon dolarlık ihracat ile Rusya izlerken 3. en fazla düşüş yaşanan ülke ise yüzde 40’lık oran ve 86 milyon dolar Libya oldu. Yüzde 46,6 ile ihracatın en fazla arttığı ülke ise Polonya olarak öne çıktı. Polonya’ya birinci yarıda 314 milyon dolarlık hazır giysi ihracatı gerçekleştirilirken onu yüzde 23,2’lik artış ile Hollanda ve yüzde 15,1’lik artış ile de İsveç izledi.

KG BAŞINA İHRACAT PAHASINDA GERİLEME

Hazır giysi ihracatında yüksek oranlı düşüşün yanında kg başına ihracat bedelinde de düşüş yaşandı. Bu yılın birinci yarısında hazır giysi ihracatının kg başına bedeli bir evvelki yılın tıpkı devrine nazaran 15,74 dolardan 15,31 dolara geriledi. Bunun sebebinin ise geçen sene hammadde fiyatlarının yansımasının bir sonucu olarak gösteren TGSD Başkanı Kaya, “2022 ile karşılaştırıldığında 14,3 dolardan 15,3 dolara yükseltmişiz. Aslında her sene üstüne birer dolar koyarak gelmişiz. Zati ünite fiyatı artırmanın yolu katma bedelden geçiyor. Katma bedeli de artırmak için lüks markalara kaymamız gerekiyor. Üst segmentten de talep var” dedi.

“ADET DEĞİL, NİTELİĞE OYNAMAMIZ LAZIM”

Türkiye Giysi Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Ramazan Kaya, haziran ayında bayram tatili nedeni ile bir hafta iş kaybı yaşandığını hatırlatarak, aylık bazda yaşanan negatif tabloda bu gelişmenin hissesinin da yüksek olduğunu belirtti.

Birçok dal temsilcisinin bilakis ikinci yarıda toparlanma olacağına dair inancını lisana getiren Kaya, bu noktada Türkiye’nin avantajları ve gerçekleştirdiği dönüşüm konusunda şu bilgileri verdi:

“Biz eser ve pazar çeşitliliğini artırmaya çalışıyoruz. Yüksek maliyetler nedeni ile giriş segmenti eserlerde fiyat tutturamayacağımız için adet değil niteliğe oynamamız lazım. Onun için Ar-Ge, tasarım, koleksiyon, etkin ve dijital pazarlama üzere işlere yöneldik. En büyük dönüşüm sürdürülebilirlik alanında yaşanıyor. 2 yıl sonra AB dijital eser pasaportuna geçtikten sonra rakip ülkeler hudutta karbon vergisi uygulaması ile karşı karşıya kalacaklarından ötürü bizim burada aldığımız yol bize büyük avantaj sağlayacak. Bu noktalarda rakip ülkelerden daha avantajlı durumdayız. Pamuktan kesin esere kadar olan bir entegrasyon kelam konusu. Hem organik hem öteki sertifikalı eserleri yapma kabiliyetimiz öteki ülkelere nazaran daha fazla. Bir de AB’de enflasyon ve resesyon daha olağanlaştı. Bundan ötürü AB’li alıcılar tedarik güvenliği nedeni ile yakından tedariğe yöneldi. Burada da Türkiye’nin doğal avantajı var. Jeopolitik riskler nedeni ile yakından tedarik kıymetli hale geldi. Üstelik stoklar da eridi. Son olarak da online ve sokak modası markalarının sayısı arttı.”

patronlardunyasi.com