Global güç yatırımları birinci kere 3 trilyon doları aşacak

Uluslararası Güç Ajansının (UEA) yıllık olarak yayınladığı Dünya Güç Yatırımları raporuna nazaran, bu yıl global güç bölümündeki yatırımlar birinci defa 3 trilyon doları aşacak.

Dünyadaki finansman maliyetlerindeki artışa karşın bu yatırımların 2 trilyon dolarının, yenilenebilir güç, elektrikli araçlar, nükleer güç, şebekeler, batarya, düşük emisyonlu yakıtlar, güç verimliliği tahlilleri ve ısı pompaları olmak üzere pak güç teknolojilerine yapılması bekleniyor.

Kalan 1 trilyon doların biraz üzerindeki yatırımın ise kömür, petrol ve gaz olmak üzere fosil yakıtlara ayrılacağı öngörülüyor.

Temiz güç teknolojileri ortasında yenilenebilir güç, şebeke ve batarya yatırımlarının toplamının kömür, petrol ve gaz yatırımlarını geride bıracakağı kestirim ediliyor.

Güneş en fazla yatırım yapılan elektrik üretim kaynağı

Güneş gücü yatırımlarının ise azalan maliyetlerin de tesiriyle, 500 milyar doları aşarak bu yıl tüm elektrik üretim kaynaklarına yapılan toplam yatırımı geçmesi bekleniyor. Böylelikle, pak güç teknolojileri yatırımlarının yüzde 25’ini tek başına güneş gücü yatırımları oluşturacak.

Dünya genelinde pak güç teknolojilerine yapılan yatırımlardaki artışa karşın kelam konusu yatırımlar bölgeler ortasında istikrarsız biçimde dağılım gösteriyor.

Çin haricindeki gelişmekte olan ekonomilerde Hindistan ve Brezilya başta olmak üzere pak güç teknoloji yatırımlarının birinci sefer 300 milyar doları aşacağı varsayım ediliyor. Lakin bu ölçü toplam pak güç yatırımlarının yalnızca yüzde 15’ini oluşturuyor ve bu ülkelerdeki artan güç talebini karşılamak için gerekli düzeyin epeyce altında seyrediyor. Kelam konusu ülkelerde yüksek sermaye maliyetleri yeni projelerin geliştirilmesini zorlaştırıyor.

Temiz güç yatırımlarının üçte ikisinden fazlası Çin, Avrupa ve ABD’de

Çin’de pak güç yatırımlarının bu yıl 675 milyar dolara ulaşarak bu alanda en büyük hissesi oluşturması bekleniyor. Ülkede bilhassa güneş gücü, lityum piller ve elektrikli araçlara yönelik güçlü iç talep, bu alandaki yatırımların artmasını sağlıyor.

Avrupa ve ABD’de pak güç yatırımlarının sırasıyla 370 ve 315 milyar doları bulacağı öngörülürken, bu üç büyük iktisat global pak güç yatırımlarının üçte ikisinden fazlasını oluşturuyor ve milletlerarası sermaye akışlarındaki eşitsizliği gösteriyor.

Petrol ve gaz yatırımları yüzde 7 artışla 570 milyar dolara ulaşacak

Küresel petrol ve gaz üretim yatırımlarının ise bu yıl 2023’e nazaran yüzde 7 artışla 570 milyar dolara ulaşacağı varsayım ediliyor. Geçen yıl da yüzde 9 artan bu alandaki yatırımlar, yüklü olarak Orta Doğu ve Asya’daki ulusal petrol şirketleri tarafından yapılıyor.

UEA’ya nazaran, petrol ve gaz yatırımları 2030’a yönelik mevcut siyasetlerde öngörülen talep düzeyleriyle büyük ölçüde uyumlu olmasına karşın ulusal ve global iklim amaçlarına ulaşmak için belirlenen senaryolarda öngörülenden çok daha yüksek düzeyde bulunuyor.

Petrol ve gaz şirketlerinin pak güç yatırımları 2023’te 30 milyar dolara ulaşarak geçen yılki toplam sermaye harcamalarının yalnızca yüzde 4’ünü oluştururken, kömür yatırımları da artmaya devam ediyor. Geçen yıl 50 gigavatın üzerinde kömürlü termik santrale onay verildi ve bu kapasite 2015’ten beri görülen en yüksek düzey olarak kayda geçti.

Batarya yatırımlarının dağılımı da dengesiz

Şebeke ve elektrik depolama yatırımlarındaki yetersizlikler pak güç dönüşümünde kıymetli bir kısıt olarak öne çıkmasına karşın şebeke yatırımları artış göstermeye başladı.

Bu alanda 2015-2021 devrinde yıllık yatırımlar 300 milyar dolar civarında seyrederken, bu yıl bu yatırımların 400 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu büyümeyi büyük ölçüde Avrupa, ABD, Çin ve Latin Amerika’daki kimi ülkelerdeki yeni siyaset teşebbüsleri ve finansman kaynakları destekliyor.

Batarya yatırımlarının ise maliyetlerdeki düşüşle bu yıl 54 milyar dolara ulaşacağı hesaplanıyor. Lakin, bu alandaki harcamalar da bölgesel olarak hayli ağırlaşmış durumda ve gelişmiş ekonomiler ve Çin’de batarya depolamaya yatırılan her bir dolara karşılık, öbür gelişmekte olan ekonomilerde yalnızca bir sent yatırım yapıldığı görülüyor.

“Dünyadaki yeni güç iktisadı ivme kazanıyor”

UEA Başkanı Fatih Birol, rapora ait değerlendirmesinde, pak güç yatırımlarının güçlü ekonomik şartlara karşın rekor kırmaya devam ettiğini belirterek, “Bu da dünyadaki yeni güç iktisadının kazandığı ivmeyi gösteriyor. Bugün dünyada fosil yakıtlara yapılan her bir dolar yatırıma karşılık, pak güce iki dolar yatırım yapılıyor. Pak güç harcamalarındaki artışın temelinde devam eden maliyet düşüşleri ve güç güvenliği telaşları yatıyor” sözlerini kullandı.

Ancak büyük iktisatların yeni ve pak güç tedarik zincirlerinde avantaj elde etmek için güçlü sanayi siyasetiyle rekabet ettiğini lisana getiren Birol, yatırımların en çok muhtaçlık duyulan bölgelere ve bilhassa uygun fiyatlı, sürdürülebilir ve inançlı güce erişimin önemli formda eksik olduğu gelişmekte olan ekonomilere ulaşmasını sağlamak için daha fazlasına muhtaçlık olduğunu kaydetti.