Gaziantep’i fıstık fiyatları karıştırdı… Fıstıkçılar ve baklavacılar birbirini suçladı

Antep fıstığı Gaziantep’in coğrafik işaretli en değerli eseri. Antep fıstığının en kıymetli girdi eseri olduğu Gaziantep baklavası da Türkiye’nin Avrupa Birliği tescilli birinci eseri. Birbirine neredeyse bağımlı bu iki eserde bugünlerde fiyat krizi yaşanıyor.

Dünya’dan Güneş Doğdu Soylu’nun haberine nazaran, Gaziantep’in simgesi, yeşil altın Antep fıstığında son haftalarda yaşanan fiyat artışı birden fazla kesimde rahatsızlık yaratınca kentte sesler yükselmeye başladı. Fıstıkçılar Kurban Bayramı öncesi artırım yapmak için baklavacıların kendilerini amaç gösterdiğini söylüyor. Baklavacılar ise fıstıkçıları birkaç ay sonra başlayacak hasatta yüksek rekoltelerin görüleceğini, bu nedenle fiyatları düşürmemek için harekete geçmekle suçluyor.

DENETLEMELER BAŞLADI

Gaziantep’in gündemine bu bahis taşınınca vilayet idaresi bölümleri bir ortaya getirip kentin imajını olumsuz etkilememesi ismine hususa el attı ve her türlü hamleyi yapabileceklerinin iletisini verdiler. Edinilen bilgiye nazaran Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü, fıstıkçıları denetlemeye başladı ve kimi esnafa cezalar yazılmaya başlandı.

“FINDIKTA VERİLEN TAKVİYELER, ANTEP FISTIĞINA DA VERİLSİN”

Gaziantep Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Akıncı, Gaziantep Ticaret Odası ile Antep Fıstığı ve baklava bölümlerinde faaliyet gösteren üyeleriyle istişare toplantısında bir ortaya geldiklerini Antep fıstığında son devirlerde yaşanan fiyat artışlarını, tahlil tekliflerini ve fıstığa ziraî takviye verilmemesinin kesimde yol açtığı sıkıntıları masaya yatırdıklarını söz etti.

Her platformda kayıt dışı iktisadın önlenmesi ve sürdürülebilir üretimin teşvik edilmesi için Antep fıstığına ziraî eser dayanağı verilmesini güçlü bir halde lisana getirdiklerini ve getirmeye de devam edeceklerini anlatan Akıncı, “Antep fıstığına direk yahut kilo başına eser takviyesi ya da fındıkta olduğu üzere dekar başına alan bazlı gelir takviyesi verilmesini talep etmekteyiz. Esere ziraî takviye sağlanamamasından ötürü oluşan kayıt dışı iktisat yıllık rekoltenin yarısını geçmekte. Bunun önüne kesinlikle lakin kesinlikle geçmemiz lazım.

Diğer yandan Antep fıstığı fiyatlarında yapay artışlara neden olan, piyasayı manipüle etmeye çalışan ve hiç alakası olmadığı halde eser alarak stokçuluğa yönelen şahıslara karşı da gerekli adımların vakit kaybedilmeden atılmasını ilgili kurumlarımızdan bekliyoruz. Bu hususta GTO ile ortak hareket ederek tam bir iş birliği ve dayanışma içerisinde olduğumuz bilhassa belirtmek istiyorum” dedi.

SUNİ FİYAT ÇAĞRISI

Antep fıstığındaki yapay fiyat artışlarının durması için acil aksiyon alınması gerektiğine vurgu yapan Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Tuncay Yıldırım, “Son periyotlarda Gaziantep gastronomi kültürünün baş tacı, bölge tarımının göz bebeği, kentimizin birinci coğrafik işaretli eseri “Antep Fıstığı” fiyatlarındaki astronomik sayılar başta baklava olmak üzere birçok eserin üretim ve satışını zora sokmakta. Üyelerimizden aldığımız geri bildirimler ve araştırmalarımız gösteriyor ki bu fiyat artışı büsbütün yapay olup, dürüst tacirlik anlayışına sığmayan stokçuların, spekülatif davranışlar sergileyenlerin yapıtıdır.

Sektörün kalbi Gaziantep Fıstıkçılar Sitesi’nde faaliyet gösteren işletmelerimizin dışında gayri ahlaki halde yaratılan, Gazi kentimizin imajı ve iktisadı üzerinde olumsuz tesir bırakan bu fiyat artışının önüne geçilmesi için yetkililerin sıkı takip ve incelemeler yapmasını bekliyoruz. Antep fıstığı fiyatlarının gerçekçi seviyeye gelmemesi durumunda GTO olarak gerekirse ithalat müsaadesi talep edeceğimizi de açıkça tabir ediyoruz” diye konuştu.

STOKÇULUK

Gaziantep Milletvekili Melih Meriç, Antep fıstığında yaşanan stokçuluk olayına ait çok sayıda şikâyet aldığını ve mevzuyu acilen araştırdığını belirterek, “Fıstık Gaziantep’in en çok tüketilen tarım eserlerinin başında geliyor. Bilhassa tatlıcı esnafı fiyat artışlarında fıstığın değerli olmasını münasebet gösteriyor.

Bu nedenle Antep fıstığının gerçek fiyatına kavuşması öbür kesimleri de direkt etkileyecektir. Bu süreçte fırsatçılara müsaade verilmemesi ve bu bahisteki kontrollerin arttırılması gerekiyor. Hasadın çabucak akabinde borçlarından ötürü fıstıklarını ellerinden çıkarmak zorunda kalan üreticiler, tüccarların bu durumu fırsata dönüştürdüğünü söylüyor.

Taban fiyat isteyen üreticiler, kuraklık ve sulama sıkıntısının rekolteyi düşürdüğünü ve devlet takviyesinin de yetersiz kaldığını belirtiyor. Tek geçim kaynağı fıstık olan üreticimiz, yılda bir defa aldıkları mahsulün artık masraflarını karşılayamadığını lisana getiriyor. Mazot, gübre, personellik maliyetleri çok formda yükselmiş durumda. Her şey zamlandı ancak maalesef ki alın teri, emek paha kazanmadı!

Üretici yıl boyunca bankalara borçlanıyor. Dokuz ve onuncu aylar ise hasat vakti. Bunu bilen komiteciler yahut tüccarlar, üreticinin elindeki eseri ucuza almak için diretiyorlar. Üretici de borçlarını ödemek için mecbur kalıp malını satıyor. Vatandaşımızın bir yıllık emeği üç beş tüccarın cebine giriyor. Bu işte en zararlısı benim çiftçim oluyor’’ diye konuştu.

“ÇİFTÇİ ANTEP FISTIĞINA İLGİ GÖSTERDİ, ARTIK REKOLTELER YÜKSEK GELİR”

Türkiye’de Antep fıstığı üretiminin yüzde 90’ından fazlasının Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yapıldığını lisana getiren Antep Fıstığı Araştırma Enstitü Müdürü Ahmet Şahan, “Sadece Şanlıurfa ve Gaziantep, ülkemiz üretiminin yüzde 70’ini karşılamakta.

Son yıllarda çok daha değerli bir eser haline gelmesi ve üretici ile çiftçinin yüzünü güldüren bir eser olması nedeniyle Antep fıstığına olan istek de arttı. Cumhuriyet’in birinci yıllarında 2 bin ton olan Antep fıstığı üretimi, 2010’lu yılların başında 150 bin tona yaklaştı. 2020’den sonra da 200 bin tonun üstüne çıktı.

Çiftçilerimizin çok fazla istek göstermesi, yeni fidanlar dikilmesi ve yeni bahçelerin tesis edilmesiyle şu an 60 milyon olan Antep fıstığı ağaç varlığımızın yarısı kadar da Antep fıstığı fidanı dikilmiş durumda. Bu da demek oluyor ki bu ağaçların meyve vermesiyle birlikte önümüzdeki 4-5 yıl içerisinde üretimimiz yüzde 50 civarında artacak” dedi.

ÇELEBİOĞULLARI BAKLAVA SAHİBİ YUSUF ÇİFTÇİ: KÜÇÜK TATLICI ESNAFI İÇİN ARTIRIM ZARURİ

“Baklavaya artırım yılın başında yapıldı. Artan maliyetlerden ötürü şu anda baklavacılar kâr etmiyor. Hiçbir masraf kalemimiz yerinde durmadı. Baklavada kullandığımız 1. sınıf Antep fıstığının kilosu 600-700 liradan bin 300- bin 350 liralara yükseldi.

Biz firma olarak 300 şahsa istihdam sağlıyoruz. Bizim çalışanlarımız sıradan taban fiyata çalışan emekçiler değil. Baklava ustaları kolay yetişmiyor bu nedenle biz yetişmiş işçi çalıştırıyoruz. Baklavada en büyük sarfiyat kalemimiz personellik. Biz fiyatlarımıza artırım yapmak niyetinde değiliz lakin Gaziantep’te öteki tatlıcı esnafı bizden artırım yapma bilgisi bekliyor.

Çünkü biz artırım yaptıktan sonra onlar artırım yapabiliyor. Şuanda küçük tatlıcı, kadayıfçı bu maliyet ile ayakta kalamıyor. Fıstıkçılar bölümün önde gelen büyük firmalarının stokları olduğu için fıstık artırımlarından etkilenmediğini söylüyorlar fakat herkesin stoğu duruyor diye bir durum yok. Küçük tatlıcı esnafı günlük haftalık eser alıp, üretimini yapıyor, zati stok yapamıyordu. Kurban Bayramı öncesi yüzde 10-20 ortası artırım yapılması kelam konusu olabilir. Özgür piyasa olduğu için herkes artırım yapacak diye bir durum yok. Her baklavacı kendi maliyetine bakıp durumu değerlendirecektir.”

ALTIN FISTIK SAHİBİ ÖZGÜR ATAKAN: ÇİFTÇİMİZ DESTEKLENMELİ

“Antep fıstığında son yıllarda “yok yılı” yaşandı. Ülkemizdeki besin enflasyonu ortada iken Antep fıstığının fiyatlarının yerinde durması beklenemezdi. Yaklaşık iki haftadır Antep fıstığındaki fiyat artışları kentin gündeminde. Kuru kırmızı kabuklu Antep fıstığının kilosu 250 liradan 310 liraya, 1. sınıf boz fıstık fiyatı 850-950 liradan bin 300 liraya yükseldi.

Fıstıkta açıklanan rekolte sayıları ile gerçek sayılar uyuşmuyor. Bölümde kayıt dışılık kelam konusu. Ölçülebilir sağlıklı bilgilere maalesef ulaşamıyoruz. Bu yıl hasatın çok verimli olacağını biliyoruz. Hatta bu yılki Antep fıstığı üretimin 3-4 yılı besleyecek formda gerçekleşmesi bekleniyor. Geçen yıl 180 bin tonluk bir rekolte olduğu söylendi.

Bu yıl bunun 400 bin ton hatta 600-700 bin tonları zorlayacağı konuşuluyor. Esasen bu yılın 8.-9. ayında fiyatlar düşecek. Ayrıyeten Amerika ve İran’da tıpkı halde rekolte yüksek olacak. Fotoğrafı büyük görmemiz gerekiyor. Antep fıstığı ülkemizin kentimizin göz bebeği endüstriyel bir eser artık. Devletimiz Antep fıstığında çiftçimizi desteklemeli.”

AYINTAP BAKLAVA SAHİBİ LEVENT AKTAŞ: KENTİMİZİN İMAJINI ZEDELEMEYELİM

“Fıstık bizim ana kalemlerimizden yalnızca biri. Yılın başında yapılan artırımlardan sonra tüm giderlerimizde artış yaşandı. Tabi ekonomik durumlar ülkemizde belirli, her alanda fiyatlar yerinde durmuyor. Lakin fıstık fiyatlarının bu kadar artması kabul edilir bir durum değil. Ben kendi firmam ismine artırım yapma taraftarı değilim.

Biraz daha gelişmeleri görmek isterim. Süreksiz olarak fıstık ithalatının açılması konuşuluyor. Hasat yakın, Antep fıstığında uzun yıllardır büyük emek verilerek çok fazla dikimler geçekleştirildi. Bu yıldan sonra fıstık rekoltesinin asla eskiyi aratmayacağını ve bolluk yaşanacağı biliniyor. Onun için çok fazla yaygara koparılmadan bir biçimde bu bahsin çözülmesini isterim. Baklava ve fıstık hem Gaziantep’in hem de ülkemizin coğrafik işaretli gözbebeği eserleri ortasında. Kentimizin imajını zedeleyecek telaffuzlardan ve tavırlardan uzak durmamız gerektiğini düşünüyorum.”

patronlardunyasi.com