Finansman maliyetlerindeki artış, işlerin düşük gitmesi, vadeli satışların hızlanması piyasada nakit kıtlığını artırdı

Finansman maliyetlerindeki artış, işlerin düşük gitmesi, vadeli satışların hızlanması piyasada nakit kıtlığını artırdı. İşletmeler personellik ve operasyonel masraflarını ödemede zorluk çekerken, ticari kredi kartlarındaki düşük limitler piyasada ticareti zorluyor.

Özellikle sanayicilerin elindeki makine, bina ve arazi üzere pahalı varlıklara karşın nakit bulamaması kimi sanayicilerin maaş ve güç faturalarını dahi ödeyememesine yol açıyor. Yanı sıra nakit ödemelerin neredeyse imkansızlaşması bilhassa hammadde alımlarında firmaların aylık yüzde 5 ila 7 ortasında vade farklarıyla karşı karşıya kalmasına neden oluyor.

Ekonomim’den Merve Yiğitcan’a konuşan gerçek dal temsilcileri, piyasanın açmaza girmeye başladığına dikkat çekerek, birçok bölümde yılbaşına yanlışsız küçülmelerin ve kapanmaların hızlanacağına işaret ediyor. Öte yandan piyasadaki nakit sıkışıklığı ticari kredi kartı kullanımı ve piyasada dönen çek fiyatlarına ait bilgilere de yansımış durumda. Ban kalararası Kart Merkezi’nin (BKM) Yerli Kredi Kartlarının Yurt İçi ve Yurt Dışı Kullanım Datalarına bakıldığında, ticari kartların kullanım meblağı, yılın birinci 6 ayında yüzde 97 artarak 1 trilyon 594 milyar TL’yi geçti. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi bilgilerine nazaran ise, ocak-haziran periyodunda bankalara ibraz edilen çek fiyatı yüzde 85 artarak 1 trilyon 366 milyar TL’ye ulaştı. Bu periyotta karşılıksız süreci yapılan çek meblağı da yüzde 254 artarak 68 milyar TL’ye dayandı.

Avdagiç: Finansal sıkılaşmanın, finansal dayanıklılığa halel getirmemesi en değerli beklentimiz

Firmaların içine girdiği finansman darboğazı İstanbul Ticaret Odası’nın da (İTO) gündeminde… Oda’nın ağustos ayı meclis toplantısında konuşan İTO Başkanı Şekib Avdagiç, KOBİ’lere kredi sınırlamasının gözden geçirilmesi davetinde bulundu.

Avdagiç, finansal istikrar programı kapsamında kredi büyümesine getirilen sınırlamanın enflasyonla çabada değerli bir araç olduğunun farkında olduklarının, lakin bu durumun yine gözden geçirilmesine gereksinim bulunduğunun altını çizdi.

Avdagiç, “KOBİ’leri rahatlatmak çok yerinde bir karar olacaktır. Unutmayalım ki bir ülkedeki yatırım ekosistemi KOBİ’ler üzerinde yükselir. KOBİ temelli ekosistem iyileştirildikçe büyük ölçekli yatırımların çekilmesi mümkün hale gelir” açıklamasını yaptı.

Avdagiç, “Finansal sıkılaşmanın, finansal dayanıklılığa halel getirmemesi en değerli beklentimizdir. Münasebetiyle finansman şartlarının makul ölçeklerde ve kademeli olarak güzelleştirilmesini ihmal etmemeliyiz” değerlendirmesinde bulundu.

YAVUZ EROĞLU: NAKİT BUGÜN ‘ZALİM BİR KRAL’

TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclis Başkanı Yavuz Eroğlu, piyasada bilhassa mali durumu hudutta olan birçok firmanın finansal zahmetlerle bir arada meşakkate düştüğünü, artık ‘paranın çok pahalı olduğu’ bir periyoda girildiğini söyledi.

Talebin az, faizin ise yüksek olduğu bu periyotta sanayi firmalarının elindeki makine, ekipman ve bina üzere varlıkların artık çok kıymetsiz olduğunu vurgulayan Eroğlu, “Büyük firmalar var, ellerindeki varlıklar çok fazla lakin elektrik faturasını ödeyemiyorlar. Nakit akışları çok olumsuz etkilendi. Bu durumdaki sanayicileri varlık satmaya çalışıyor fakat varlığına talep gelmiyor, o varlık para etmiyor. Ya da ederinin üçte biri fiyatına neredeyse teklifl er geliyor. Piyasada ‘Nakit kraldır’ diye bir deyiş vardır, görüyoruz ki bu devirde nakit çok zalim bir kral…” diyerek üreticinin içine girdiği cendereyi tanım etti.

Eroğlu, “Acı reçeteyi kabul ediyoruz, lakin ilacın dozu da âlâ ayarlanmalı. Kur baskısı ağır tutulduğu için bilhassa kura dayalı dallar çok kan kaybetti. Burada ihracatı kuvvetlendirecek siyasetler geliştirilmesi gerekiyor. Şayet endüstride bir zayiat verilirse bu makus bir zayiat olur. Zira sanayi kültürü kolay oluşan bir olgu değil” diye konuştu.

BERKE İÇTEN: PİYASA FAİZİ BANKANINKİNİ GEÇTİ

Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten de piyasadaki nakit sıkışıklığının hem içeride hem de ihracatta irtifa kaybeden dalı adeta köşeye sıkıştırdığını söz etti.

Sektörün maliyetleri nedeniyle son 1,5 yıldır dünyada rekabetçilikten uzaklaştığını anlatan İçten, “İthalatımızın arttığı, ihracatımızın da düştüğü bir süreçteyiz. Ayakkabı emek ağır bir kesim. Münasebetiyle muhtaçlık duyduğu işgücü için nakde de çok muhtaçlık duyan bir kesimiz. Üretim yapsanız da yapmasınız da nakit masraflarınız çok yüksek. 40-50 çalışanı olan bir üretim tesisin bugün en az aylık 1 milyon TL yalnızca personellik masrafı var. Fabrikaların istedi kadar birikimleri ya da pahalı varlıkları olursa olsun, hazıra dağ dayanmaz. 1 yıldır yönetim etti dal. Bunu anlatmaya çalıştık lakin müdahale çok gecikti. Kesim de kendini savunmaya geçti; işçi azaltıldı, işletmeler küçüldü, büyük fabrikalar kapatılmaya başlandı” dedi.

Sektörde tahsilat tarafında çekler de gözle görülür kahırlar yaşanmaya başladığını anlatan İçten, “Tedarikçiler üreticiye sattığı malın ödemesini nakit istiyor. Nakit yoksa yüzde 5-7 ortası aylık vadeler isteniyor. Piyasanın faizi banka faizini de geçiyor” tabirlerini kullandı.

İLKER ÖNEL: BİR YILLIK ÇEK VEREN VAR

İstanbul Tüccarlar Kulübü Lideri İlker Önel, piyasanın nakitte önemli manada sıkıştığını belirterek, “Kredinin maliyeti çok yüksek. Bilhassa ölçeği küçük olan işletmeler bu güç süreci yönetmeye çalışıyor. Nakit olmayınca ticari kredi kartlarının kullanımı arttı, firmalarda 4-5 kart var lakin hepsinin limitleri dolu. Ticari kartların limitlerinin çok düşük olması da piyasayı tıkıyor” dedi.

Alacakların tahsilinde de vade müddetinin uzadığını anlatan Önel, “Ödeme günleri de 2-3- 5 derken daima ileri atılıyor. Herkes peşin mal satmak istiyor, lakin bu sefer de maliyetinin çok az üzerinde mal satmanız lazım. Bu türlü müşteri de piyasada yok. Yani peşin mal alabilecek işletme sayısı çok az. Bu kadar ağır sakinlikte da işletmelerin ‘Ben vadeli satmam’ deme lüksü de kalmadı. Yoksa 5-6 ay evvel satmamak mantıklıydı. Enflasyon üst taraflıydı, firmalar ‘Depomda dursun’ diyordu. Ancak artık enflasyon aşağı istikametli giderken stok maliyeti riskli olabiliyor. Makul olan 30-60 gün vade, lakin piyasada 1 yıllık çekler var. Tahminen de riski azaltmak ismine çeklerin makul düzeyde olması için bir düzenleme yapılabilir” diye konuştu.

BURAK BAŞKAN: HER KESİM BEDEL ÖDEYECEK

EVSİD Kurucu Başkanı ve Qlux IDEAS Genel Müdürü Burak Önder, “Dünyanın her bölgesinde şiddeti farklı olsa da çeşitli meseleler var. Biz de global meselelerin ihracat üzerindeki tesirini ve içerde ekonomik problemlerin tesirini her geçen gün daha da fazla hissediyoruz. Yurt içi ticarette bir yandan devir çekler, konkordato süreçleri, nakde ulaşımda yaşanan zahmetler, finansmanın kalitesi üzere sıkıntıları yaşıyoruz. Bunlar itimat ortamını zedeliyor” dedi.

Bu süreçte toplumun tüm kısımlarının bir bedel ödeyecek olduğunun farkında olduklarını söyleyen Başkan, “Ama üretimin ve ihracatın devam edebilmesi önümüzdeki süreçte çok kıymetli. Elimizde bulunan kısıtlı kaynakları en yanlışsız formda kullanılması değerli bir hal aldı. Yüksek teknolojili eserlerin üretilmesini teşvik etmek kıymetli. Lakin Türkiye’nin şu devirde güçlü kasları orta ve orta-düşük teknolojili eserlerdeki üretim ve ihracattır. Türkiye bu süreçleri atlatır, buna inanıyorum. Ancak bu şiddetli süreçlerin sanayi geleneğini ve kültürünü zayıflatmasından çekiniyorum. Birçok kesimde beşerler artık üretmek değil ithalata ve farklı dallarda iş yapmayı tercih ediyorlar. İşte ülkemiz için asıl tehdit bence bu” ifadelerini kullandı.

patronlardunyasi.com