Dört büyük kesimin ihracatı 10 yıl öncesinin altında

İhracatta, sektörel bazda son 10 yılın tablosu dikkat cazip gelişmelere işaret ediyor. Toplam ihracat 2013 yılından 2023’e yüzde 58,4 artışla 255,8 milyar dolara çıktı. Fakat 10 yıllık vakit dilimine karşın ihracatı eksiye giden 8 bölüm var. Bunlardan 4’ünün ihracatı, 2013’te milyar doların üzerindeydi. Münasebetiyle genel ihracat için de kıymetli dallarda önemli ölçüde kan kaybı olduğunu söylemek mümkün. Bunlar; haberleşme, ses kaydetme aygıtları, tütün ve tütün mamulleri, hayvansal bitkisel gübreler tuz kükürt toprak alçı üzere mineraller ile demir çelik dalı. 10 yıl önceye nazaran bu dalların ihracatında sırasıyla yüzde 26,2, 12,4, 5,8 ve 3,7 düşüş var.

Ekonomim’den İbrahim Ekinci’nin haberine nazaran, 2013 itibariyle ihracatı milyar dolar altında olan 4 dalda daha düşüş var. Süreç görmüş bitkisel – hayvansal yağlar ihracatında 10 yıl önceye nazaran yüzde 91; ofis makineleri ihracatında yüzde 41,5 düşüş var. İhracatında düşüş olan başka iki dal ise işlenmiş deri ve köseleler ile petrol gazları, doğal gaz ve öteki mamul gazlar. Toplamda 8 bölümde ihracat 2013’e nazaran eksiye gitmiş. İhracatı artan fakat, artışı, 2013’ten 2023’e toplam ihracat artışının (yüzde 58,4) altında kalan dal sayısı ise 24. Bunlardan 14’ü milyar dolar üstü ihracat yapan değerli bölümler.

En dramatik tablo 10 yıl evvel ihracatı 10 milyar doların üzerinde olan dokumacılık ile hazır giyside. Bu bölümlerin ihracatı 10 yıl üzere uzun bir vakit dilimine karşın sırasıyla yalnızca yüzde 7,8 ile yüzde 18 artabilmiş. Diğer bir sözle tekstildeki ihracat atışı genel artışın 7’de 1’i, hazır giyside 3’te 1’i seviyesinde kalmış.

41 KESİMDE ORTALAMA ÜSTÜ ARTIŞ

Tüm kesimler bazında 41, 2013 itibariyle milyar dolar üstü ihracat yapan bölümler itibariyle ise 16 dalın ihracatındaki artış, toplam ihracat artışının (yüzde 58,4) üstünde gerçekleşti. İhracatında yüzde 100 üstü artış olan dal sayısı 23. En yüksek oranlı artış yüzde 755,3 ile taş kömürü, kok kömürü, biriket kömürü ihracatında gerçekleşti. 2013 itibariyle ihracatı milyar doların üzerinde olan büyük bölümler itibariyle de 7 kesimde ihracat artışı 2013’ten 2023’e yüzde 100’ün üzerinde oldu.

Büyük bölümlerden en yüksek artış yüzde 198,5 ile “ilk biçimdeki plastikler”de gerçekleşti. Öbür 6 kesim ise şunlar: Hububat, hububat eserleri, tıp ve eczacılık eserleri, diğer yerde belirtilmeyen çeşitli mamül eşyalar, öbür genel sanayi makina/cihazların aksamları, demir ihtiva etmeyen madenler, özel süreçler ve mallar, sınıflandırılmamış mallar.

Geçen yıl 15 milyar dolar ve üstü ihracatla lokomotif sayılan kesimlerde, 2013’ten 2023’e ihracat artış oranları şöyle: Giysi eşyası ihracatı yüzde 18, elektrik makineleri – aygıtlar – aletler ihracatı yüzde 49,4, petrol ve petrolden elde edilen eserler ihracatı yüzde 64,9, motorlu kara taşıtlar ihracatında yüzde 73,8.

MİLYAR DOLAR ÜSTÜ İHRACAT YAPAN BÖLÜM SAYISI 30’DAN 43’E ÇIKTI

Bu ortada, 2013’te milyar dolar üzerinde ihracat yapan kesim sayısı 30’du. Geçen yıl bu sayı 43’e çıktı. 2013’te ihracatı 1 milyar doların altında olan balık, ayakkabı, çay – kahve, şeker ve eserleri, hayvan besinleri, et ve et eserleri üzere 14 dalın ihracatı da milyar dolar üzerine çıktı.

ESKİ LOKOMOTİFLERİN HİSSESİ GERİLEDİ

İhracatın kompozisyonu, öteki bir söz ile öne çıkan, hissesini artıranlar ile hissesi düşenler, gerileyenler bakımından tablo, kıymet bazında ihracat gelişmeleri ile paralellik gösteriyor.

İhracatta hissesi yüzde 5’in üstünde olan, münasebetiyle ihracatta büyük değer taşıyan lokomotif dallar itibariyle bakıldığında; 2013’te bu durumda 6 kesim var. 2023’e gelindiğinde bu kesimlerden 4’ünün hisse düşüşü yaşadığı görülüyor. En büyük hisse kaybı demir çelikte (yüzde 39,2) gözüküyor. Bu kesimi dokumacılık (%32), giysi eşyası (%25,5), elektrikli makineler, aygıtlar (yüzde 5,7) izliyor. 2013’e kıyasla 2023’te toplam ihracat içindeki hissesinde artış olan büyük dallar ise şöyle: Çeşitli mamul eşyalar (yüzde 36,6), motorlu kara taşıtları (yüzde 9,7) ile petrol ve petrolden elde edilen eserler (yüzde 4,1)

patronlardunyasi.com