Dolandırıcılara kolay amaç olmamanın yolu mali okuryazarlıktan geçiyor. Bu bahse dikkat çeken Feramuz Erdin nelere dikkat edilmesi gerektiğini yazdı.

Feramuz Erdin

Gün geçmiyor ki ülkemizde bir toplu dolandırıcılık yahut saadet zinciri haberi ile uyanmayalım! Toplumun varlıklı yahut en azından birikim sahibi bölümünü temsil eden profesörler, ulusal futbolcular, ünlüler ve hatta iş insanlarının da kurbanları ortasında bulunduğu bu şahıslar nasıl oluyor da insanları ellerindeki birikimin tamamını vermeye ikna edebiliyor?

MALİ OKURYAZARLIK EKSİKLİĞİ DEĞERLİ BİR SORUN

Sadece dolandırılmamak için değil, bir bireyin mali okuryazarlığa sahip olması onun harcama alışkanlıklarını, yatırım ve birikimlerini direkt etkiliyor. Nüfusun süratle arttığı bir dünyada emeklerinin karşılığını yanlışsız almak ve birikimlerini kaybetmemek için temel mali okuryazarlık düzeyine sahip olmak gerekiyor.

Zaten dolandırıcıların ülkemizde bu kadar başarılı olmasının arkasında da kurbanlarının mali okuryazarlık düzeyinin yetersiz olması yatıyor. Doların dünyadaki faizi yüzde 5’ler civarında seyrederken, gözünü kazanma hırsı bürümüş olan şahıslar dolara yüzde 250 getiri alabileceğine rahatlıkla inanabiliyor! Hem de oturduğu yerden!

DÜNYADA YASTIK ALTI HAZIRLIĞI NE DURUMDA?

Dünya Ekonomik Forumu, dünyada ömür müddetinin uzaması ile birlikte insanların emeklilik çağında gelir ezasına düşebileceğini ortaya koyan bir çalışmaya imza attı. Emeklilikte maaşının geçinmeye yetmeyecek kadar düşmesi halinde insanların sıhhat ve hayat masraflarını karşılamak üzere ne üzere hazırlıklar yaptığı araştırma konusu oldu. Bunun yanında bireylerin ani gelir kesilmesi durumlarına ne kadar hazırlıklı olduğu da ortaya kondu.

Aşağıdaki İngilizce tablo ülkeler özelinde bu hazırlığın boyutlarını gösteriyor. Buna nazaran anket yapılanların içinde geleceğe en hazırlıklı vatandaşlar Çin, Kore, Almanya, Çek Cumhuriyeti ve Avusturya’da yaşıyor. Bu tablodaki dataları dünya genelinde ortalaması %33’ü bulan mali okuryazarlık düzeyi tablosu birlikte pahalandırmak mümkündür.

Türkiye özelinde bir çalışma yapılmamakla birlikte, ülkemizin “anket ortalamasının” verildiği kısımda yer aldığını kıymetlendirebiliriz.

Yazılarımızı takip edenler, bir evvelki yazımızın konusunun SGK’nın yaşadığı yapısal ve operasyonel sıkıntılar nedeniyle emeklilerin karşı karşıya kalabilecekleri problemler olduğunu hatırlayacaktır. DEF çalışması da bu hususta alarm verilmesi gerektiğine vurgu yapmaktadır.

DANİMARKA İŞİ SIKI TUTUYOR

2015 yılında ulusal bir program başlatan Danimarka 13- 15 yaş ortası nüfus için mali okuryazarlık eğitimini zarurî hale getirdi. Buna nazaran gençler bütçe ve tasarruf yapmayı, bankaların ve banka kredilerinin işleyişini, bir tüketici olarak haklarının neler olduğunu teorik ve pratik olarak öğreniyorlar.

Ayrıca Para Haftası ismi altında getirilen bir uygulama ile iktisat alanında çalışanlar bir hafta boyunca okulları ziyaret ederek öğrencilere yeni mevzular hakkında sunum yapıyorlar. Böylece Danimarka nüfusunun mali okuryazarlık oranı yüzde 71 e ulaşmış oldu.

patronlardunyasi.com