BYD’ye yatırım teşvikinden sonra Trendyol’a vergi kıyağı

Çinli firmalara art geriye tanınan vergi imtiyazlarını Karar Gazetesi muharriri İbrahim Kahveci gündeme taşıdı.

İbrahim Kahveci, Çinli BYD’ye verilen yatırım teşvikinin akabinde e-ticaret devi Trendyol’a milyarca liralık vergi avantajı tanınmasını sorguladı.

İşte o yazı;

Önce BYD…

Şimdi ise Trendyol…

İkisi de Çinli firma. İkisine de yüz milyarlarca liralık kıyak geçiliyor.

Durum şu: AB ile uyumlu formda Çinli araba üreticilerine ek vergi konuldu. Akabinde BYD Türkiye’de yatırım kararını açıkladı ve BYD’ye yatırım öncesi Türkiye’de araba satışında vergi indirimi getirildi. Bakın burada yalnızca Türkiye’de üreteceği arabalara indirim gelmedi. Yatırım yapma kararı ile şimdiden Çin’de üretilen araçlara vergi indirimi getirildi.

Prof. Dr. Ümit Özlale BYD kıyağı ile toplamda 4 milyar dolar (132 milyar TL) vergi gelirinden vazgeçildiğini açıkladı.

İki hafta evvel Halk TV’deki programımda bir duyumdan bahsetmiştim: Futbol Federasyonu seçimi ile bir paket olarak e-ticaret yasasında da değişikliğe gidilecekmiş…

Paketin birinci kısmını başaramadılar. Esasen asıl kıymetli kısım paketin ikinci hususuydu. Ve Abdullah Güler perşembe günü e-ticaret yasasında da yeni düzenlemeye gidileceğini açıkladı. Duyum doğruymuş.

Türkiye’de e-ticaret yasası 2022 yılında bütün partilerin oyları ile TBMM’den geçmişti. Artık bu yasayı yeni AK Parti değiştirmek istiyor.

Herkesin evet dediği evvelki yasa mı yanlış; yoksa Çin aşkına (!) kapılmış yeni takımın değişiklik talebi mi?

Gelin inceleyelim ve kararı siz verin.

Eski maddede değiştirilmek istenen unsur aşikâr: LİSANS ÜCRETİ

Bu verginin değişmesi için Çinli firmanın iş birliğine gitmediği yer nerede ise kalmadı. Medya dünyası bile bu kirli alakalarla sallanmıştı.

Gelelim şu Lisan Ücretine…

Eski yasa 2022 sayılarına nazaran devletin kasasına girecek lisans fiyatını şöyle belirlemiş:

İlk 15 milyar liraya sıfır vergi

A-) 15-30 milyar lira ortası on binde 3

B-) 30-45 milyar lira ortası binde 5

C-) 45-60 milyar lira ortası yüzde 1

D-) 60-75 milyar lira ortası yüzde 5

E-) 75-82,5 milyar lira ortası yüzde 10

F-) 82,5-90 milyar lira ortası yüzde 15

G-) 90-97,5 milyar lira ortası yüzde 20

F-) 97,5+ milyar lira üstü yüzde 25

…lisans fiyatı alınır demiş.

Şimdi bu meblağlar elbette tekrar değerleme oranında arttı lakin işin özünü burada veriyorum. Yalnızca bu eski oranlardan giderek bir örnek hesaplama yapalım.

Mesela e-ticaret şirketinin 250 milyar lira cirosu var. Bu cironun 35 milyar lirası ihracattan gelsin. Mevcut yasaya nazaran bizim vergiye (lisanslama ücretine) alacağımız meblağ 250-35= 215 milyar lira olacaktır. (İhracat cirodan düşüyor)

Ve gelelim lisanslama fiyatına (vergiye)

İlk 15 milyar liraya verginiz sıfır (0)

İkinci 15 milyar liraya verginiz (on binde 3) = 4,5 milyon lira.

Üçüncü 15 milyar liraya verginiz (binde 5) = 75 milyon lira

Dördüncü 15 milyar liraya verginiz (yüzde 1) = 150 milyon lira

Beşinci 15 milyar liraya verginiz (yüzde 5) = 750 milyon lira

Altıncı 7,5 milyar liraya verginiz (yüzde 10) = 750 milyon lira

Yedinci 7,5 milyar liraya verginiz (yüzde 15) = 1 milyar 125 milyon lira

Sekizinci 7,5 milyar liraya verginiz (yüzde 20) = 1,5 milyar lira

Böylece 215 milyar liranın birinci 97,5 milyar liralık birinci kısmına toplamda 4 milyar 354,5 milyon lira vergi (lisans ücreti) belirlenmiş oluyor. 215 milyar lira cirodan kalan 117,5 milyar liraya yüzde 25 üzerinden 29 milyar 375 milyon lira daha lisans fiyatı ödenecektir. Ve böylelikle yurtiçi cirosu 215 lira olan bir e-ticaret şirketinin Türk Hazinesi’ne ödeyeceği toplam lisans fiyatı tam 33 milyar 729,5 milyon lira olacaktı.

Elbette bu 15 milyar liralar artırıldı. Lakin mevcut maddede lisan fiyatı oranları oranlar aynı….

Bir not: 2022 yılında getirilen yasa ile bu e-ticaret şirketleri birinci kere 2025 yılında Türk Hazinesi’ne lisans fiyatı (vergi) ödeyecekler(di).. (2024 ciroları üzerinden)

Ama çabucak – derhal bir el devreye girdi ve artık yeni düzenleme getiriliyor.

Ne yapacaklar yeni düzenleme ile?

Diyorlar ki e-ticaret şirketleri ihracata daha çok katkı yapsınlar ve bu katkı için ihracat meblağlarını 4 ila çarparak lisans fiyatı için hesaplanan cirodan düşürelim.

Yani ihracatın 4 katı kısmı için vergi (lisans ücreti) ödenmesin.

Bir de yatırım meblağı var. Onu da 4 ila çarparak lisans fiyatından düşürelim.

Yukarıdaki hesaba geri dönelim. Şirket 250 milyar ciro oluşturmuş ve bunun 35 milyar lirası ihracattı demiştik. Şayet yasa değişmezse şirket 33 milyar 729,5 milyon lira lisans fiyatı ödeyecekti ya… Artık o denli olmayacak.

250 milyar cirodan 35 milyar lira ihracatı düşeceği yerde bu sefer 35 milyar lirayı 4 ila çarpınca 140 milyar lirayı cirodan düşecekler. Ve lisans fiyatı hesaplamasına 215 milyar liradan değil, 250-140= 110 milyar liradan başlanacak.

Böylece e-ticaret şirketi 97,5 milyar liraya kadar olan kısma tekrar 4 milyar 354 milyon lira vergi ödeyecek ancak bu sayının üstü olan kısım artık yalnızca 12,5 milyar lira olacağından yüzde 25’lik vergisi 3 milyar 125 milyon liraya düşecek. Ve toplamda yeni yasa ile ödeyeceği vergi 33 milyar 729,5 milyon lira yerine yalnızca 7 milyar 479,5 milyon lira olacaktır.

İşte Türk Hazinesinden silinecek olan vergi-lisans fiyatı kaybı bu olacaktır. (Bu bir örnek tablodur)

Bu mevzu neden değerli?

Bakın bir taraftan tasarruf paketi bir taraftan da yeni vergilerle Türk Halkının büyük bir maliyet ödeyeceği ortada.

Bir ortalar garsonun bahşişine bile vergi düşünürken ya da milletin boş konutuna vergi planlarken Çinli firmalara yüz milyarlarca liralık vergi indirimleri sağlıyoruz.

Sizce bu nedir?

Sizce bu ne söz ediyor?

Türk Halkı bu kadar acımasız bir ekonomik yüke girerken Çinli firmalara bu kıyak nedir?

Asgari fiyata yüzde 70 enflasyon ortamında bile yılda 1 artırımı kâfi görenler, neden Çinli firmalara bu kıyakları geçiyor?

Emekliye 2500 lirayı verirken “bütçede imkan yok” diyenler neden Çinli firmalara 200-300 milyar liralık vergi indirimi yapıyorlar?

Sahi nedir bu Çin işi?

Rusya ile girdiğimiz gibisi ilgileri artık de Çin’le mi oluşturuyoruz?

patronlardunyasi.com