Bülent Eczacıbaşı, sürdürülebilirliğin değerini çarpıcı bir Rahmi Koç anısıyla anlattı

Necla DALAN

VitrA, yakın vakitte dünyanın birinci ve tek yüzde 100 geri dönüştürülmüş seramik lavabosunu üretmeye başladı. Lavabo, kırık seramikler de dahil olmak üzere, üretim sürecinde ortaya çıkan ve bertarafa giden atıklardan üretiliyor. İlerleyen süreçte duş teknesi, mutfak eviyesi ve klozet ile devam edecek.

Bu eserin tanıtımı için Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Lideri Bülent Eczacıbaşı ve Eczacıbaşı Yapı Gereçleri CEO’su Özgen Özkan’ın konut sahipliğinde İstanbul Modern’de bir aktiflik gerçekleştirildi. Ünlü İngiliz dizayncı Tom Dixon’la birlikte tasarlanan enstalasyonla geçtiğimiz ay Milano Tasarım Haftası’nda sergilenen lavabolar, Londra’da 21-23 Mayıs tarihlerinde düzenlenecek Clerkenwell Design Week kapsamında da vitrine çıkacak. Özgen Özkan, yüzde 100 geri dönüştürülmüş lavabonun, standart bir esere nazaran dünyaya yüzde 30 daha az ziyan verdiğini söyledi.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DEĞERİNİ ANIYLA ANLATTI

Bülent Eczacıbaşı da dünyada ve Türkiye’de sürdürülebilirliğin gündeme geldiği yıllardan anılarını kattığı bir konuşma yaptı. Vaktin çok çabuk geçtiğini, her şeyin çok süratli değiştiğini anlatan Eczacıbaşı, 1980’li yılların başında Karamürsel tesislerinde açtıkları arıtma tesisinin o vakitler çok büyük tesir yarattığına dikkat çekti ve şöyle devam etti:

“1980’LERDE ATIK TESİSİ KURDUK, MERASİMLERLE AÇILIŞINI YAPTIK!”

“Çevre hususları bizim gündemimize kimi muharrirlerin uyarmasıyla, kimi fikirleri ortaya atmasıyla 1970’li yıllarda girdi. Biz de toplumsal sorumluluk duygusu yüksek bir kuruluş olarak bu mevzudaki eksiklerimiz üzerine baş yormaya başladık. 1980’li yılların başında ben Selpak ve Solo markalarıyla paklık kağıtları üreten o zamanki ismiyle İpek Kağıt’ın genel müdürüydüm. Bu vazifesi üstlenir üstlenmez birinci yaptığım işlerden biri atık arıtım tesisi kurmak oldu Karamürsel’de. Ve bir açılış daveti yaptık. Bu davette sularımızı nasıl temizlediğimizi anlatmak üzere fabrikanın içine bir akvaryum kurduk, içine balık doldurduk. Ben o balıkların keyifle ve salimen o havuzun içinde en azından merasim bitene kadar dolaştığına şahsen şahit oldum. O merasime Karamürsel ve Kocaeli’nin resmi erkanı, bölgede bulunan büyük tesislerin yöneticileri katıldı, basında büyük ilgi gördü. Artık bugünün şartlarını düşünebiliyor musunuz? Bir arıtım tesisi açılsın hem de o denli büyük bir tesis değil, açılışı büyük merasimlerle yapılsın ve basında yer alsın.”

TÜSİAD ÜYELERİ ACI ACI ELEŞTİRDİ

Rahmi Koç ve babası Nejat Eczacıbaşı ile ilgili bir anısını da lisana getiren Eczacıbaşı, o periyot nasıl tenkit aldıklarını şöyle lisana getirdi:

“1992 yılında Rio de Janeiro kentinde Birleşmiş Milletler etraf ve kalkınma konferansı düzenledi. Bu konferans etraf meselelerinin, sürdürülebilirlik sıkıntılarının dünya gündemine yerleşmesinde çok değerli bir rol oynadı. O sırada sayın Rahmi Koç, TÜSİAD Yüksek İstişare Kurulu Başkanı’ydı, ben de Yönetim Kurulu Lideriydim. Türkiye’den bu konferansa Rahmi Bey ve birkaç iş insanı katıldı. Bu konferansı takip eden aylarda yapılan birinci TÜSİAD Yüksek İstişare Kurulu toplantısında Rahmi Bey çıktı ve bir konuşma yaptı. Konferansın bildirileri konusunda TÜSİAD üyelerini bilgilendirdi, ana iletilerini onlarla paylaştı. Ben de o günün gündeminde Türkiye’nin ekonomik sıkıntılarıyla ilgili yorumlar yaptım. Bu toplantıdan sonra üyelerimiz bizi acı acı eleştirdi. Bir sohbet hatırlıyorum üyelerimizle, orada babam Nejat Eczacıbaşı da vardı. Üyeler çok açık bir halde dediler ki “Biz liderlerimizden birbirini destekleyen, güçlendiren iletiler bekliyoruz. Hele Türkiye’nin siyasi problemlerine değinmeyen konuşmaları zati anlamsız buluyoruz. Türkiye bu kadar sıkıntıyla karşı karşıyayken çıkıp çiçeklerden, böceklerden kelam etmeyi son derece anlamsız buluyoruz. Bunu da siyasetçilerin yansısından korktuğunuz için yapıyorsunuz diye düşünüyoruz.” Buna babam reaksiyon verdi. Rahmi Bey’i savundu ve dedi ki “Ben o denli düşünmüyorum. Rahmi Bey son derece yerinde ve vaktinde bir konuşma yaptı. Çok büyük meseleleri, burnumuzun ucundaki meseleleri bize anlattı. Türkiye’de ve TÜSİAD’ın içindeki üyelerden bırakın bu konferansa katılmayı, sanki bu konferansın yapıldığını kaç kişi biliyor, kaç kişi farkında? Hiçbiriniz farkında değilsiniz ve göreceksiniz 10-15 sene içinde hepimiz bu sıkıntıları konuşuyor olacağız ve öbür da bir şey konuşmayacağız.”

Gördük ki pek Nejat Bey’in kestirim ettiği kadar çabuk olmadı ancak artık bu noktaya, öbür hiçbir şeyin konuşulamadığı noktaya geliyoruz. Ve çok büyük bir değişim görüyoruz. Artık etraf konusu birtakım entelektüellerin sohbet konusu olmaktan çoktan çıktı. Karşımızda bir hayatta kalma, insanlığın devam etmesi, gezegendeki hayatın devam etmesi sorunu var.”

Gezegenin ve tabiatın yoluna devam edeceğini vurgulayan Bülent Eczacıbaşı, iklim değişikliğinin geri dönülemez biçimde gerçekleştiğini, artık yalnızca tedbire değil buna ahenk önlemleri üzerinde çalışmak gerektiğini tabir etti. Eczacıbaşı, şöyle devam etti:

“SÜRDÜRÜLEBİLİR KURULUŞ OLMAZSAK BİZİ BİRTAKIM PAZARLARA SOKMAYACAKLAR”

“Bu geri dönülmez değişime nasıl uyacağımız üzerinde çalışmak zorundayız. Bu genel değişime paralel olarak kuruluşlarımızda da çok büyük değişim gerçekleşti. Biz de artık bahse bir toplumsal sorumluluk problemi olarak bakmıyoruz. Bu iş artık kuruluşlarımızın hayatını devam ettirmeleri, rekabet güçlerini muhafazaları ve ayakta kalmaları problemi. Zira biliyoruz ki sürdürülebilirlik olmazsa biz sürdürülebilir kurumlar olamazsak bir defa müşteriler bizim eserlerimizi tercih etmeyecek. Bırakın onu aslında eserlerimizi kimi pazarlara sokmayacaklar. Genç, yetenekli beşerler bizim kurumlarımızda çalışmayacak. Finansmana erişmek çok zorlaşacak, zorlaştı bile. Zira finans kurumları artık kriterleri, kredi şartları ortasında sürdürülebilirlik kriterlerini en ön sıralara çıkarmaya başladı. Bütün bu nedenlerle sürdürülebilir tedarik zinciri kurmak zorundayız.

Biz de güç kullanımında verimliliği artırmaya, karbon ayak izimizi azaltmaya çalışıyoruz. Hammadde verimliliğini artırmaya çalışıyoruz. Su kullanımında da verimliliği ve tasarrufları artırmaya çalışıyoruz.”

VİTRA DÜNYADA 153 SEÇKİN KURULUŞTAN BİRİ OLDU

Eczacıbaşı Topluluğu’nun sürdürülebilir konusundaki kilometre taşlarına da değinen Bülent Eczacıbaşı, şöyle konuştu:

“2006’da Eczacıbaşı Holding olarak BM’nin Küresel Compact imzacısı olduk. O yıldan itibaren sürdürülebilirlik alanındaki gelişmelerimizi bağımsız kontrol raporlarıyla destekleyerek raporlamaya ve paydaşlarımızı bilgilendirmeye başladık. Her yıl biraz daha ileriye gittik, yenilenebilir güce yatırımlar yaptık. 2030 yılından itibaren de yapı eserleri kümemizde yüzde 100 oranında öz tüketimle üretim yapmayı planlıyoruz. Birebir vakitte bilgi analitiğinden yararlanarak hammadde ve güç kullanımını optimize etmeye çalışıyoruz. Burada çok değerli bir muvaffakiyet öyküsü daha yeni gerçekleşti. Vitra Karo kuruluşumuz dünyadaki sayılı tesisler ortasına girdi. Dünya Ekonomik Forumu’nun Küresel Lighthouse Network diye bir kuruluşlar kümesi var. Bunun içinde 153 çok ileri, seçkin kuruluş var. Vitra Karo da bunlardan biri oldu ve dünyada karo alanında faaliyet gösterip bunlar ortasına giren birinci kuruluş oldu.”

Eczacıbaşı, bundan sonra olması gerekeni ise gerçek manada sürdürülebilir, sürdürülebilirliğe hizmet eden bir kuruluş olmak biçiminde özetledi.

“DİREKTÖRÜMÜZE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENGE İSMİNİ TAKTIK”

2006 yılında o zamanki CEO’ları Erdal Karamercan’ın Türkiye’de bu bahse en erken inanmış ve gereğini yapmış bir yönetici olduğuna da dikkat çeken Bülent Eczacıbaşı, “Bana geldi ve bu işi yönetici düzeyinde bir yöneticiye teslim etmemiz gerektiğini söyledi. Bunları söylediği vakit itiraf ediyorum eyvah yeni bir bürokrasi yaratıyoruz dedim. Birebir vakitte Küresel Compact’ı imzalamamız gerektiğini söyledi. Fakat hakikat karar verdik, o gün Okşan Atilla Sanön’e teslim ettik. O vakit ona ‘sürdürülebilir yenge’ ismini taktık. Artık diyoruz ki hususun sorumlusu en zirvedeki idare heyetidir. Bütün yöneticiler sürdürülebilirlik lideri, sürdürülebilirlik yöneticisidir. Bu da dönüşümün boyutlarını gözler önüne seriyor. Umarım geç kalmamışızdır” diye konuştu.

patronlardunyasi.com