Bilgi ve irtibat bölümü 785 milyar TL’ye ulaştı

HANDE BERKTAN

2023 yılında bilgi ve bağlantı teknolojileri bölümünün büyüklüğü yüzde 92 artış ile 785 milyar TL’ye ulaştı.

Sektörün dolar bazındaki büyüklüğü ise yüzde 34’lük bir artışla 33 milyar dolara çıktı. Bu yıl tarihte birinci kez, bilgi teknolojilerinin büyüme performansı bağlantı teknolojilerini geride bırakarak yeni bir periyodun kapılarını aralıyor. Yazılım ve servis kesimindeki bu süratli yükseliş, yazılım ihracatında yüksek artışa işaret ediyor.

Bloomberg HT’nin sorularını yanıtlayan TÜBİSAD Yönetim Kurulu Lideri Mehmet Ali Tombalak, bilgi ve irtibat bölümündeki büyüme performansına dair “TÜBİSAD Bilgi ve Bağlantı Teknolojileri Bölümü Raporu’na nazaran, 2022 yılında 409 milyar TL olan kesim büyüklüğü yüzde 92 büyüme ile 2023 yılında 785 milyar TL’ye ulaştı. Bu büyümenin 36 milyar TL’lik kısmını ölçümlemeye yeni eklenen şirketler oluşturuyor. Yıllık büyüme oranının geçmiş yıllara kıyasla yüksek düzeyde gerçekleştiğini görüyoruz. Bilgi ve bağlantı teknolojileri bölümü, dolar bazında yüzde 34’lük büyüme ile 24,9 milyar dolardan 33 milyar dolara ulaştı” dedi.

“Yazılım bölümünün büyümesi yüzde 100’ü aştı”

Bilgi teknolojilerinin, pazar büyüklüğü olarak bağlantı teknolojilerinin önüne geçtiğini belirten TÜBİSAD Başkanı “Sektörün 2019 ile 2023 yılları ortasındaki 5 yıllık ortalama büyümesi ise TL bazında yüzde 49, dolar bazında ise yüzde 4 olarak gerçekleşti. Son beş yılda kesimin ortalama yüzde 49 oranında büyümesine rağmen, 2023 yılında TL bazında yüzde 92, dolar bazında yüzde 34 büyüme performansı kesim için 2023 yılını öne çıkarıyor. Alt kırılımlara baktığımızda, bilgi teknolojileri yüzde 60 oranında büyürken ve irtibat teknolojilerinin yüzde 41’lik bir büyümeye sahip olduğunu, bilgi teknolojilerinin de pazar büyüklüğü olarak irtibat teknolojilerinin önüne geçtiğini görüyoruz. Bilgi teknolojilerinin irtibat teknolojilerini geçmesini tetikleyen en büyük faktörün yazılımdaki yüzde 100’ü aşkın büyüme olduğunu söyleyebiliriz. Yazılım, öbür dal alt kırımlarının tamamından daha süratli büyüyerek bilgi teknolojilerinin, bağlantı teknolojilerini geçişinde fark yaratan alt kategori oldu” açıklamasını yaptı.

“Teknokentler, yazılım dalının büyümesinde itici güç oldu”

Teknokentlerin önemine değinen TÜBİSAD Başkanı Mehmet Ali Tombalak “Yazılımın büyümesini tetikleyen faktörün ise teknokentlerdeki TL bazında yüzde 150’yi aşan büyüme olduğunu söylemek mümkün. 10 bini aşkın teknokent şirketinin birçoğunun odağı yazılım. Böylelikle teknokent şirketlerinin ciro büyümesi yazılım alt kırılımındaki büyümeyi tetikledi. Buna ek olarak yazılım şirketlerinin ürünleşme yetkinliklerini artırmaları noktasını da ek bir tetikleyici faktör olarak belirtebiliriz” dedi.

Üretken yapay zeka iş dünyasını nasıl dönüştürecek?

Üretken yapay zeka (GenAI), iş dünyasını dönüştürmeye devam ediyor. Global GenAI pazarındaki yatırımlar keskin bir yükseliş trendi göstermekte, bu da şirketlerin GenAI teknolojilerine olan inancını yansıtıyor. Üretken yapay zeka, iş dünyasında verimliliği artırmak, maliyetleri düşürmek ve yenilikçi tahliller sunmak için güçlü bir araç olarak öne çıkıyor. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, bu dönüşümün kapsamı ve tesiri daha da genişleyecek diyen TÜBİSAD Başkanı “Önümüzdeki 10 yıl içerisinde ise yapay zekânın elinin değmediği hiçbir teknoloji çıktısı, dijital eser, karar sisteminin kalmaması kuvvetle muhtemel” dedi.

“Üretken yapay zeka pazarı, 45 milyar dolar büyüklüğe ulaştı”

TÜBİSAD Başkanı, üretken yapay zeka teknolojilerinin iş dünyasına yansıması konusunda “Deloitte’nin tahlillerine nazaran 2020’de 6 milyar doların altında olan GenAI pazarı, günümüzde 45 milyar dolar düzeylerine çıkmışken, 2030’da bu kıymetin 200 milyar doların üzerine çıkması bekleniyor. Bu teknoloji, iş süreçlerini otomatize etmek ve günlük iş yüklerini hafifletmek için Türkiye’de de giderek daha fazla şirket tarafından kullanılıyor. Bu yılki anketimizde, iştirakçi şirketlerin yüzde 92’si bu teknolojileri iş süreçlerine entegre ettiğini yahut etmeyi planladığını belirtirken, sadece yüzde 8’lik kesim planları ortasında olmadığını belirtti. Global CEO anketinde ise başkanların yüzde 80’i bu teknolojilerin şirketlerin verimliliğini artırdığı konusunda hemfikir.
GenAI’ın işletmelerdeki tesiri yalnızca teknoloji yahut BT departmanlarıyla hudutlu kalmayarak şirketin tüm taraflarında kullanılarak iş süreçleri, müşteri bağları idaresi, pazarlama stratejileri ve eser geliştirmeden insan kaynakları, tedarik zinciri idaresine, sıhhat teknolojilerinden dijital reklamcılığa ve otomasyona kadar her alanda verimliliği artırma ve inovasyonu teşvik etme gücüne sahip olacaktır” açıklamasını yaptı.

“Yazılım gruplarında GenAI yetkinliğine bakılacak”

Üretken yapay zekanın, işgücü üzerindeki dönüştürücü etkisini TÜBİSAD Başkanı “Bu teknoloji, çalışanların verimliliğini artırırken yazılım mühendislerinin kodlama, test ve yanılgı düzeltme süreçlerini hızlandırarak yazılım kalitesini yükseltiyor. Örneğin, yazılım geliştirme dünyasında yapay zeka dayanaklı araçlar, kodlama asistanları ve test araçları eserlerin gelişimini önemli formda hızlandırıyor. 2025’e kadar, yazılım takımlarında işe alım kriterlerinde dahi GenAI yetkinliği aranması global düzeyde öne çıkan iddialardan bir tanesi.

GenAI’nin kullanımının artmasıyla birlikte yönetişim kritik hale gelmekte; iş çıkarlarını koruyan, etik kullanımı sağlayan ve fikri mülkiyet haklarını koruyabilecek çerçeveleri belirlemek, tertipler için öncelikli bir bahis haline gelmektedir. Şirketlerin yüzde 70’inden fazlasının GenAI kullandığı fakat yalnızca yüzde 20’sinden azının bu alanda daha fazla harcama yapmaya istekli olduğu raporlanmıştır. Bu, GenAI’a olan ilginin yüksek olduğunu lakin bütçe ayırma konusunda şimdi temkinli davranıldığını göstermektedir. Yapay zekanın en büyük tesirinin belirli iş vazifelerini otomatize etmek ve kimi mesleklerdeki çalışanları daha verimli kılmak olacağı makul görünüyor. Öteki yandan teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışan kişi sayısı yüzde 16,3’lük artışla yaklaşık 93 bin bireyden 108 bin 360 şahsa geldi. Teknokentlerin toplam cirosu yüzde 174,5 büyüme oranıyla 75,6 milyar TL’den 207,5 milyar TL’ye ulaştı. Cirodaki artışla birlikte yüzde 138,7’lik artış oranıyla toplam ihracat 19,9 milyar TL’den 47,5 milyar TL’ye yükseldi.” değerlendirmesinde bulundu.

“ChatGPT, 2 ayda 100 milyon kullanıcıya ulaştı”

Dünyada en çok kullanılan toplumsal medya platformları ile ChatGPT ortasındaki kıyaslamayı Mehmet Ali Tombalak “Bu teknolojinin iş dünyasının yanı sıra genel halk ortasında da süratle kabul gördüğü gözlemlenmiştir. Dünyada en çok kullanılan toplumsal medya platformlarından biri olan TikTok, 100 milyon kullanıcıya 9 ayda ulaşırken, ChatGPT bunu yalnızca 2 ayda başarmıştır. Yapay zekâ teknolojisinin süratli gelişmesi ve hayatımıza girmesini, tıpkı internetin ve taşınabilir aygıtların hayatımıza girdiğinde olduğu üzere devrimsel bir dönüşümün başlangıcı olarak görüyorum. Bu kadar süratli bir halde karşılık görmesini ise kullanıcı etkileşimine ve kullanıcıya sağladığı yarara bağlıyorum. Kullanıcı arayüzüne sahip olması bu devrimsel suratı ve geniş kullanımı sağlıyor. Yapay zekâ teknolojilerinin kullanıcı arayüzü ile somutlaşarak konutlarımıza, ofislerimize, günlük hayat ve kültürümüze girmesiyle artık bu teknolojiler neredeyse her alanda kullanım görüyor ve hayatımızı etkiliyor” formunda yaptı.