Ahlaksız enflasyon marinaları vurdu, tekne sahipleri Yunan adalarına kaçtı

Ercan İNAN

‘Faiz sebep enflasyon sonuç’ inadı ile tetiklenen bu devir, sabit gelirli ve rastgele bir malı mülkü olmayan vatandaşların dünyasını karartırken, berbat niyetli esnaf, tüccar, endüstrici tarafından da tabanına kadar manipüle edildi, edilmeye devam ediyor.

Türkiye geçmişte de hiper enflasyon devirleri yaşamıştı. Fakat ben bu kadar makus niyetli bir enflasyon devri hatırlamıyorum.

İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan’ın da işaret ettiği üzere 70’li, 80’li yılların enflasyonunda az çok bir ahlak vardı. Lakin bu son yaşadığımız enflasyon devrinde artık işin çivisi çıkmış durumda.
Bu makûs niyetli ve ahlaksız devrin denizlerdeki yansıması da epeyce abartılı seyrediyor.

Özellikle marina kiraları artık mantık sonlarının da ötesinde, sanırım keyfi olarak belirleniyor.

Arz -talep istikrarında bilhassa pandemi devrinde bozulma yaşandı. Steril ortamda, beşerlerle iç içe olmadan izole tatilin yegane yolu olarak tekneler kabul görülünce, karasularımızdaki tekne sayısı bir anda yüzde 25’e yakın oranda arttı. Bu durumda da marinalar teknelere yetmez oldu. 2017-2018 yılına kadar bilhassa Kuzey Ege ve Marmara’da birtakım marinalar yüzde 100 doluluk oranlarına erişemiyordu bile. Bugünlerde ise tam kapasite sonları zorlanıyor ve tekne sahipleri başını sokacak bir marina bulabilmek için eşinden dostundan yardım istiyor ortaya tanıdık sokmaya çalışıyor.

Bazı marinalarda biri çıksın da ben gireyim diye sıra bekleyen onlarca, hatta yüzlerce tekne sahibi var.
İşte bu durum, marinaların fiyat siyasetlerinde, hani o yazının başında bahsettiğim ahlaki davranış bozulmasına yol açmış durumda.

2014-2015 döneminde teknemi bağlamak üzere ismini vermeyeceğim (Çünkü yok birbirlerinden farkı) bir marinadan teklif istemiş ve sonrasında da mukavele yapmıştım. 4.280 euro üzerinden yıllık bir mutabakat yaparken, 2 ay da bonus vermişlerdi. Yani 14 aylık marina fiyatı 4.280 euro olmuştu.

Teknem 42 feet bir Bavaria yelkeni idi. Artık yeniden tıpkı büyüklükte, yani enini uzunluğunu dikkate alınca çabucak hemen metrekaresi tıpkı bir öteki teknem var.

Bu yazıyı yazarken elimde kesin bilgi olsun diye, Marmaris’de bir marinadan teknem için teklif istedim. Sağ olsunlar yüzde 5 genel müdür iskontosu yapmışlar ve bana 532 bin liralık bir sayı teklif ettiler. Artık malum euro üzerinden yapılamıyor ya muahedeler, TL üzerinden yolladılar teklifi.

Yuvarlayarak yazıyorum yaklaşık 15 bin euro yapıyor. Bonus yani ek ay yok. Aylığı 1.250 euro’ya geliyor. 2015 yılında 14 ay için ödediğim 4.280 euro’nun aylık karşılığı 305 euro idi.

4 kattan fazla bir artış kelam konusu. Dikkatinizi çekerim euro bazında 4 katlık bir artıştan kelam ediyorum.
Evet o devirden bu yana, dünyada da önemli bir enflasyon oldu. Bilhassa pandemi devrinde.

2020 öncesi, 190-200 bin euro bandında 42 feet uzunluğunda sıfır bir yelkenli tekne alabiliyordunuz. Artık o teknenin sıfır fiyatı 300-320 bin euro bandına çıkmış vaziyette. Yani ortalama yüzde 50-60 üzere bir artış kelam konusu.

Bunu dikkate alarak marina kiralarında bir güncelleme yapacak olursak aylık fiyatın 500 euro bandına çıkmasının makul görülebileceğini söyleyebiliriz.

Hadi kurun baskılandığı, olması gereken düzeyin yüzde 15-20 altında seyrettiği gerçeğini de hasaba katalım.

Yine de karşımıza azamî 600 euro’luk bir sayı çıkıyor. Biz ise 1.250 euro aylık sayıları konuşuyoruz artık.

Bu demektir ki marinalar şu an tekne sahiplerinden olması gerekenin 2 katı fazla fiyat alıyorlar.

Enflasyon, bütün kötülüklerin anası olarak bir kere daha karşımıza çıkıyor. Üstelik bu sefer en ahlaksız haliyle.
Kimse TÜİK’in açıkladığı enflasyona inanmadığı için oluyor bütün bunlar.

Gücü yeten, kendi enflasyon oranını kendi belirliyor.

Marinalarda da bu güç var. Zira arz talep dengesizliği onlar lehine bir durum yaratıyor.

Ancak marina sahipleri, yöneticileri bir şeyi gözden kaçırıyor.

Tekne sahipleri de sanılanın bilakis o kadar enayi değiller. Bol parası olanlar değil tahminen lakin bu işe gönül vermiş, kıt kaynakları ile denizci kimliğini muhafazaya çalışanlar gelinen noktada artık bıkmış vaziyette.

‘Denizlerimizin balığı bitti ancak alıkları bize yeter’ diye düşünenler sanmasın ki bu ortam bu türlü sürüp gidecek.
Tekne sahiplerinin bir birden fazla Yunan adalarına ve Atina’ya kaçtı bile. Zira orada Türkiye’nin 3’te 1 fiyatına bağlananlar var. Hırvatistan’a, hatta İtalya’ya kadar gidenleri biliyorum.

Koylardaki restoranlar, işletmeler de iskele yatırımları yapıyor. Elbette marina standartlarında ve inançlı bir servis vermiyorlar lakin yeniden de bir alternatif olarak çok süratli büyüyorlar.

Bu iskele yatırımları da bir sonraki yazının konusu olsun diyerek şimdilik burada noktayı koyalım.

patronlardunyasi.com