Muharrir Alaatin Aktaş: TÜİK fiyatlama davranışını bozuyor

Nasıl Bir İktisat müellifi Alaattin Aktaş, TÜİK’in gerçeklikten uzak bilgilerle oluşturduğu ortaya koyduktan sonra “Enflasyonda cin şişeden çıktı bir defa…” başlıklı yazı kaleme aldı.

İşte Alaattin Aktaş’ın o çarpıcı yazısı ;

TÜFE husus fiyatlarına ait olarak bu köşede 8 Temmuz’da yer alan yazımla başlayan ve tıpkı gün TÜİK Liderinin düzenlediği toplantıda söyledikleriyle devam eden sarsıntı, suya atılan taş misali halka halka büyüyerek genişliyor.

Artık bu bahis o denli bir evreye geldi ki, başlıkta da yaptığım benzetmede olduğu üzere cin şişeden çıktı!

Artık enflasyon konusunda hiçbir şey eskisi üzere olmayacak!

Bundan sonra TÜİK unsur fiyatlarını açıklamış, açıklamamış; çok da kıymetli değil. Çabucak çabucak tüm datalar ortaya saçıldı bir kez ve neyin ne olduğunu herkes gördü. Bir manada gizlenecek bir şey de kalmadı.

Kendi adıma söyleyeyim; TÜİK’in unsur fiyatlarını artık hiç umursamıyorum. Soran okurlara cevap vermiş olayım; şimdi karar vermedim ancak tahminen her ay daha dar kapsamlı bir unsur fiyatı listesini ben açıklarım. Fakat bu türlü bir hesaplama yapabilmem için TÜİK’in mevcut data setinde yeni bir karartmaya gitmemesi gerekir. Bu hesaplama için kümelere nazaran fiyat değişimini bilmek durumundayım. TÜİK fiyat hala açıklamakta olduğu bu fiyat değişimini de vermekten vazgeçerse, o vakit yapabileceğim bir şey kalmaz.

TÜİK fiyatlama davranışını bozuyor

Vatandaş açıklanan enflasyon oranlarına inanmıyordu, bu durum son gelişmelerin akabinde daha da pekişti. TÜİK’e duyulan itimat yerlerde ve bundan sonraki devirde açıklanacak oranlara inanın kimse pek çıkmayacak.

Bu güvensizlik dönüp dolaşıp enflasyonu besliyor.

İşte iktisat idaresi bunun farkında değil.

TÜİK aylık olarak örneğin yüzde 3 seviyesinde bir artış mı açıkladı, mal ve hizmet fiyatını enflasyona nazaran belirleyen kısımlar “TÜİK yüzde 3 demişse, demek ki gerçek bunun bir kat, iki kat fazlasıdır; ben fiyatımı şöyle yüzde 7-8, hatta 10 artırayım” diyor.

Üstüne basa basa söylüyorum; görülemeyen bu.

Siz istediğiniz kadar tuhaf tuhaf fiyatlarla enflasyon hesaplayıp açıklayın.

Artık yalancı çoban durumundasınız!

Bir gün gerçek oran açıklasanız bile işe yaramayacak.

TÜİK ne açıklarsa açıklasın, fiyatlar kesinlikle fakat kesinlikle daha yüksek oranda artırılacak.

Artırılıyor da zati.

Teşhis koymadan tedaviye girişilir mi?

Ekonomi idaresi enflasyonla çaba etmeye nitekim niyetliyse, evvel enfl asyon hesabının gerçek olduğu konusunda toplumu ikna edici adımlar atmak durumunda.

Toplumu ikna etmek çok sıkıntı da, en azından bu tarafta adım atılmalı.

Bunu TÜİK’in yapamayacağı ortaya çıktı. Hatta pazartesi günkü toplantıyı izleyen arkadaşlarımdan ve dağıtılan sunumdan edindiğim izlenim, bu toplantının mevcut durumu daha da kötüleştirdiği tarafında.

Dün de yazdığım üzere, husus fiyatlarını açıklamak için bir gün daha fazla çalışma gerekliliğini mazeret olarak ileri sürmek nasıl bir mantık olabilir?

Ya da yüzde 45 enflasyonla yüzde 75 enflasyonun aslında ruhsal olmaktan öte çok da farkının bulunmadığını lisana getirebilmek?

Yapılması gereken muhakkak. Evvel TÜİK, hakikat teşhis konulup “tedavi edilmek” zorunda. Fakat bu yapılırsa açıklanan oranlara az da olsa itimat oluşturulabilir.

Artık bunu görmek ve ona nazaran tedbir almak gerekiyor. Yoksa enflasyonla uğraş ediliyormuş üzere yapmaktan öteye geçilemeyecek.

Hizmetlerde enflasyon niçin bu türlü?

Türkiye’de son yıllarda bilhassa hizmetler bölümünde fiyatlama davranışı çok bozuldu.

Bu durum resmi bilgilere de yansıyor esasen.

Merkez Bankası’na nazaran haziran prestijiyle son bir yılda mal fiyatları yüzde 63 (geçen yıl haziranda yüzde 31) artarken, hizmet kümesindeki fiyat artışı yüzde 95 (geçen yıl haziranda yüzde 59) oldu. Artık bu oranlar ne kadar doğruysa!

Sahi hizmet fiyatları niçin daha çok artıyor? Hizmet son halka, artırım yapmak çok kolay; bugün karar al yarın uygula!

“Bu kadar artırım yapılıyor lakin buralar dolu, demek ki talep güçlüymüş, talep enflasyonuna vurgu yapan iktisat idaresi de bu taraftan haklıymış” diyenler olabilir. Onlara tüketim harcamasının yüzde 40’ını en güçlü yüzde 20’nin yaptığını hatırlatırım. O yüzde 20’lik kesim buralar için ziyadesiyle kâfi.

Hizmetler dalındaki bu yüksek enflasyonun nedenlerinin başında işte açıklanan oranlara inanılmaması geliyor. Adeta herkes artırım yapmak için TÜİK’in açıklayacağı oranı bekliyor ve o oranın iki-üç katı artırımla yoluna devam ediyor.

patronlardunyasi.com