Tarımda düşük faizli kredi limitleri ve kriterleri değişti

Resmi Gazete’nin 30 Aralık 2023 tarihli sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı’nın “T.C. Ziraat Bankası AŞ. ve Tarım Kredi Kooperatifleri’nce Ziraî Üretime Dair Hazine Faiz Dayanaklı Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına Ait Karar”ı ile hem kredi limitleri artırıldı hem de kredi kullananlar için kriterlerde değişiklikler yapıldı. Karar, 1 Ocak 2024 itibariyle yürürlüğe girecek ve 31 Aralık 2026 tarihine kadar uygulanacak.

KREDİ LİMİTLERİ HER YILIN SONUNDA REVİZE EDİLECEK

Cumhurbaşkanlığı kararı, 2024- 2025 ve 2026 yıllarını kapsıyor. Her yılın sonunda kredi üst limitleri revize edilecek. Kararda buna ait şu bilgiye yer verildi: “Bu kararın yürürlükte olduğu periyot boyunca kredi üst limitleri her yılın sonunda, takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren geçerli olmak üzere Türkiye İstatistik Kurumu tarafından periyodik olarak yayımlanan Ziraî Girdi Fiyat Endeksine nazaran revize edilir. İlgili yıl içinde en son yayımlanmış olan endeks ve bir evvelki yıl içinde en son yayımlanmış olan endeks ortasındaki yüzdesel değişim temel alınarak kredi üst limitleri birebir yüzdesel değişim oranında revize edilir. Elde edilen kıymeti aşmamak kaydıyla her bir husus başlığı için kredi üst limiti son altı hanesi sıfır olacak formda belirlenir.”

TARIM BAKANLIĞI KARAR’DA TESİRLİ OLDU

Ekonomim müellifi Ali Ekber Yıldırım’ın haberine nazaran, düşük faizli ziraî yatırım ve işletme kredilerinin kullanılmasında daha evvelki kararnamelerde olmayan yeni kriterler getirildi. Bu kriterlerin kıymetli bir kısmını Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gündeme getirilen planlı üretim, kontratlı üretim, organize tarım bölgesi ve birinci derecede ziraî emelli örgüt oluşturdu. Daha evvelki kararnamede yer alan, kimi destekleme bahisleri yeni kararnamede yer almadı. Kendi yemini üretme, mera kullanımı, bayan ve genç çiftçi/girişimci, yenilenebilir/ atık güç kullanımı üzere kriterler yeni kararnamede de dikkate alınacak.

DOĞAL AFETLER NEDENİYLE KREDİLERİN ERTELENMESİ/TAKSİTLENDİRİLMESİ

Cumhurbaşkanlığı Kararı’nda uygulama devirde yaşanacak doğal afetler nedeniyle kredilerin ertelenmesi yahut taksitlendirilmesi de öngörülüyor. Kararda: “Kararlar kapsamında kullandırılan krediler, krediye bahis ürünlerin/varlıkların 1/1/2024-31/12/2026 tarihleri ortasında meydana gelebilecek doğal afetlerden etkilendiğinin tespit edilmesi halinde, aşağıdaki tarz ve asıllar kapsamında kalmak kaydıyla, Ziraat Bankası ve T arım Kredi kooperatifleri’nin kendi tarz, temel ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/ taksit tarihinden itibaren ertelenebilir ya da taksitlendirilebilir. Bu Karar ile taksitlendirilen meblağlar erteleme kapsamında yer almaz.” deniliyor.

ÜRETİM HUSUSLARINA NAZARAN KREDİ ÜST LİMİTLERİ VE FAİZ ORANLARI

1- Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği kredi limiti 60 milyon lira

Cumhurbaşkanlığı’nın 30 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Kararı ile daha evvel kredi üst limiti 40 milyon lira olan sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği yatırım ve işletme kredisi üst limiti 60 milyon liraya çıkarıldı. Yatırım ve işletme kredisinde yüzde 50 faiz indirimi uygulanacak. Yatırım ve işletme kredisinde 8 kriter yerine getirildiğinde faiz indirimi yüzde 100’e ulaşabiliyor. Bu kriterler ortasında planlı üretim yapanlara ek yüzde 20, bayan ve genç çiftçilere ek yüzde 15, organize tarım bölgesi yatırımlarına ek yüzde 15, birinci derecede ziraî gayeli örgütlere ek yüzde 10, yenilenebilir/ atık güç kullananlara yüzde 5 faiz indirimi uygulanacak. Kontratlı üretim yapanlara işletme kredisinde yüzde 15, atıl işletme alımında yatırım kredilerinde yüzde10, kendi yemini üreten, mera kullanımı olanlara yatırım kredisinde yüzde 10 ek faiz indirimi uygulanacak. Uygulanacak en yüksek indirim oranı yüzde 100 olacak.

2- Damızlık düve yetiştiriciliği kredi kapsamından çıkarıldı

Önceki kararnamede kredi üst limiti 20 milyon lira olarak uygulanan damızlık düve yetiştiriciliğinin yeni kararnamede yer almaması dikkat çekiyor.

3- Büyükbaş hayvan besiciliği kredi limiti yüzde 100 arttı

Kredi üst limiti yüzde 100 artırılan büyükbaş hayvan besiciliği üretiminde kredi üst limiti 20 milyon liradan 40 milyon liraya yükseltildi. Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliğinde olduğu üzere büyükbaş hayvan besiciliğinde de yatırım ve işletme kredisinde yüzde 50 faiz indirimi uygulanacak. Belirlenen 9 kritere nazaran faiz indirim oranı yüzde 100’e ulaşabilecek.

4- Küçükbaşa 50 milyon liraya kadar kredi

Kredi üst limiti 25 milyon liradan 50 milyon liraya çıkarılan küçükbaş hayvancılıkta yatırım ve işletme kredisinde faiz indirimi yüzde 75 olarak uygulanacak. Belirlenen kriterler yerine getirildiğinde faiz indirimi yüzde 100’e çıkabilecek.

5- Hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliğine 80 milyon liraya kadar kredi

Mevcut uygulamadaki kararnamede yer almayan hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliği yeni kararnamede farklı bir başlık olarak yer aldı. Üst limiti 80 milyon lira olarak belirlenen hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliğinde hem yatırım hem de işletme kredisinde faiz indirimi yüzde 70 olarak uygulanacak. Belirlenen; kontratlı üretim, Avrupa Birliği onaylı süt çiftliği, yurt içinde doğan yahut genomik testten geçmiş hayvan alımı/kullanımı, bayan ve genç çiftçi, yenilenebilir güç, organize tarım bölgesi yatırımları, birinci derecede ziraî gayeli örgüt kriterlerini yerine getirildiğinde faiz indirim oranı yüzde 100’e ulaşabilecek.

6-Arıcılık kredisi 5 milyon liradan 10 milyon liraya çıktı

İşletme ve yatırım hedefli kredilerde arıcılık için daha evvel 5 milyon lira olan kredi üst limiti yüzde 100 artışla 10 milyon liraya çıkarıldı. Arıcılık kredilerinde uygulanacak faiz indirimi yüzde 50 olarak belirlendi. Lakin, 4 kriter yerine getirildiğinde yatırım kredilerinde en çok yüzde 85, işletme kredilerinde yüzde 100 faiz indirimi uygulanabilecek.

7- Kanatlı ve kanatlı damızlık kredisi birleştirildi

Uygulamadaki kararnamede “kanatlı sektörü” ve “kanatlı bölümü damızlık yetiştiriciliği” olarak iki farklı kalemde uygulanan düşük faizli kredi uygulaması, yeni kararnamede “kanatlı sektörü” olarak tek başlık altında yer aldı. Üst limiti 20 milyon lira olarak belirlenen kanatlı bölümü için yatırım kredilerinde yüzde 25, işletme kredilerinde yüzde 50 faiz indirimi uygulanacak. Belirlenen kriterler yerine getirildiğinde yatırım ve işletme kredilerinde faiz indirim oranı yüzde 100’e ulaşabilecek.

8- Su eserleri kredi limitinde büyük artış

Kredi üst limiti en çok artırılan kesimlerden birisi su eserleri oldu. Su eserleri kesimi için verilecek düşük faizli kredinin üst limiti 15 milyon liradan 40 milyon liraya yükseltildi. Kredi için uygulanacak faiz indirim oranı yüzde 50 olarak uygulanacak. Belirlenen kriterler yerine getirildiğinde faiz indirim oranı yüzde 100’e çıkabilecek.

9- Temel hayvansal üretimde farklı faiz uygulaması

“Geleneksel(yaygın) hayvancılık” kredilerinin ismi yeni kararnamede “temel hayvansal üretim” olarak değiştirildi. Üst limiti 5 milyon liradan 10 milyon liraya çıkarıldı. Bu kredilerde 200 bin liraya kadar yüzde 100 faiz indirimi uygulanıyordu. Yeni kararnamede 300 bin liraya kadar olan kredilerde yüzde 100 faiz indirimi uygulanacak, 300 bin liranın üzerindeki kredilerde ise yüzde 50 faiz indirimi olacak. Belirlenen kriterler yerine getirildikçe faiz indirim oranı yüzde 100’e ulaşacak.

10- Kapalı ortamda bitkisel üretime 100 milyon lira kredi

Önceki kararnamede “kontrollü örtü altı üretim” olarak geçen üretim konusu yeni kararnamede “kapalı ortamda bitkisel üretim” olarak değiştirildi. Kredi üst limiti 50 milyon liradan 100 milyon liraya çıkarıldı. Yatırım ve işletme kredilerinde yüzde 50 olan faiz indirim oranı 9 farklı kriter yerine getirildikçe faiz indirimi yüzde 100’e kadar ulaşabilecek.

11- Yem bitkisi üretiminde yüzde 75 faiz indirimi

Yem bitkisi üretiminde kredi üst limiti 10 milyon liradan 20 milyon liraya çıkarıldı. Faiz indirim oranı ise hem yatırım hem de işletme kredilerinde yüzde 75 olarak belirlendi. Belirlenen 5 kritere nazaran faiz indirimi yüzde 100’e çıkabilecek.

12- Tohum, fide ve fidanda 80 milyon lira krediye sıfır faiz

Yurt içi sertifikalı tohum, fide ve fidan üretiminde 35 milyon lira olan kredi üst limiti yüzde 100’ün üzerinde artırılarak 80 milyon liraya çıkarıldı. Kredinin tamamı yüzde 100 faiz indirimli olarak verilecek, yani sıfır faiz uygulanacak.

13- Süs bitkileri ve tıbbi aromatik bitkilerde kredi limiti yüzde 100 arttı

Kredi limiti 15 milyon lira olan süs bitkisi, tıbbi ve aromatik bitkiler üretimindeki kredi üst limiti yüzde yüz artışla 30 milyon liraya çıkarıldı. Faiz indirim oranı yüzde 50 olan bu kredilerde kriterler yerine getirildikçe faiz indirimi yatırım kredilerinde yüzde 80’e, işletme kredilerinde yüzde 100’e ulaşacak.

14- Stratejik bitkisel üretim kredi kapsamından çıkarıldı

Önceki kararnamede kredi üst limiti 20 milyon lira olarak uygulanan stratejik bitkisel üretim kredileri yeni kararnamede yer almadı.

15- Meyve yetiştiriciliği ve bağcılık kredileri

Kredi üst limiti yüzde 100 artışla 20 milyon liradan 40 milyon liraya çıkarılan meyve yetiştiriciliği ve bağcılıkta faiz indirim oranı yüzde 75 olarak belirlendi. Kriterler yerine getirilerek yüzde 100’e kadar faiz indirimi alınabilecek.

16- Temel bitkisel üretimde yüzde 100’e kadar faiz indirimi

Kredi üst limiti 5 milyon liradan 10 milyon liraya çıkarılan temel bitkisel üretimde (eski ismiyle klâsik, yaygın bitkisel üretim) 300 bin liraya kadar olan kısmı için hem yatırım hem de işletme kredisinde yüzde 100 faiz indirimi uygulanacak. 300 bin liranın üzerindeki kredilerde ise faiz indirim oranı yüzde 50 olarak belirlendi. Kriterler yerine getirildikçe faiz indirimi yüzde 100’e kadar çıkabilecek.

17- Tarım makinelerinde farklı uygulama

Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından 2024-2026 yılları ortasında uygulanacak düşük faizli kredi uygulamasında tarım makinelerinde 10 milyon lira üst limitli kredi yalnızca yatırım için verilecek. Bu kalemde işletme kredisi yok. Yüzde 50 faiz indirimli kredi, yurt içinde üretilen makine alımına ek yüzde 20, birinci derecede ziraî gayeli örgütler için yüzde 10 ek faiz indirimi uygulanacak. Kredide uygulanabilecek en yüksek faiz indirim oranı yüzde 85 olacak.

18- Traktörde kredi limiti 2 milyon lira

Traktör yatırım kredilerinde üst limit 1 milyon liradan 2 milyon liraya çıkarıldı. Faiz indirimi ise yüzde 25 olacak. Yurt içinde üretilen traktör alımında ek yüzde 25 faiz indirimi uygulanacak. Birinci derecede ziraî maksatlı örgütlere ek yüzde 10 faiz indirimi olacak. Traktör kredisinde faiz indirimi en fazla yüzde 60 olacak.

DİĞER KREDİLERDE LİMİT VE FAİZ ORANLARI

* Basınçlı sulama sitemi yatırımlarında 15 milyon lira üst limitli yatırım kredisinde yüzde 75 oranında faiz indirimi uygulanacak, yurt içinde üretilen makine alımında yüzde 25 ek faiz indirimi olacak.

* Tarım makineleri parkı için 20 milyon lira üst limitli yüzde 75 faiz indirimli yatırım kredisi verilecek.

* Arazi alımı(birleştirme) için 10 milyon lira üst limitli kredi yüzde 25 faiz indirimi ile uygulanacak.

* Lisanslı depoculuk yatırımlarına yüzde 50 faiz indirimli 150 milyon liraya kadar yatırım kredisi kullandırılacak.

* Elektronik Eser Senedi(ELÜS) Kredisi kapsamında yüzde 100 faiz indirimli 15 milyon liraya kadar kredi verilecek.

* Soğuk hava deposu yatırımlarında 40 milyon lira üst limitli yatırım kredisi yüzde 50 faiz indirimli verilecek.

* Ziraî eserlerin işlenmesi için işletme ve yatırım kredisi üst limiti 30 milyon lira olarak belirlendi. Faiz indirim oranı yüzde 50 olacak. Organize tarım bölgesindeki yatırımlara yüzde 15 ek faiz indirimi yapılacak.

* Kontratlı üretim yaptıran gerçek ve hukuksal şahıslar için 200 milyon liraya kadar yüzde 50 faiz indirimli işletme kredisi verilecek. Organize tarım bölgesindeki işletmelere ek yüzde 20 faiz indirimi uygulanabilecek.

* Ziraî elektrik bedeli için 5 milyon lira üst limitli işletme kredisi yüzde 100 faiz indirimli kullandırılacak.

* Ziraî yenilenebilir güç yatırımları için 15 milyon lira üst limitli yatırım kredisi yüzde 75 faiz indirimli uygulanacak, kriterler yerine getirildiğinde faiz indirimi yüzde 100 olabilecek.

* Biyo-tarım yatırımlarında yatırım ve işletme kredilerinde yüzde 50 faiz indirimli 15 milyon liraya kadar kredi verilecek.

* Ziraî Ar-Ge(Araştırma geliştirme) için 10 milyon lira üst limitli kredi yüzde 50 faiz indirimli kullandırılacak.

* Kredi kullanımında sigorta mecburiliği var

Kararname kapsamında kredi kullanımında sigorta yapılması mecburî olacak. Kelam konusu kararnamede sigorta ile ilgili şu değerlendirmeye yer veriliyor: “Karar kapsamında kredi kullanmak suretiyle yapılan yatırımlardan sigortaya mevzu olabilecek varlıklar (ahır, kümes, hayvan ve benzeri), krediye mevzu ziraî eserler ve direkt kredi konusu olmamakla birlikte, bu faaliyetin yapılabilmesi için gerekli girdilerin alınması maksadıyla kredi kullanılan ziraî varlıkların (örneğin, sırf yem masraflarının finansmanı hedefiyle kredi kullanılan hayvancılık faaliyetlerinde krediye bahis olmasa da yem alımına husus hayvanlar ve benzeri) kredi fiyatı üzerinden sigorta ettirilmesi mecburidir.

Kredi konusu varlığın 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu (TARSİM) kapsamında olması halinde Devlet Takviyeli Tarım Sigortası aranır. Sigorta mevzuatından kaynaklanan nedenlerle (dönem uyumsuzluğu ve benzeri) kredi kullandıranı sırasında sigorta yaptırılması mümkün olmayan ziraî eserlerin sigortası, kredi kullandıran tarihinden itibaren azami 6 ay içerisinde tamamlanır. Hayvansal üretim faaliyetleri ile ilgili sigortalar, Ziraat Bankası ve Tarım kredi Kooperatifleri’nin kendi tarz ve temelleri çerçevesinde geniş ya da dar kapsamlı olarak yapılabilir.”

patronlardunyasi.com