Fahiş fiyat ve stokçuluk cezalarını içeren kanun teklifi TBMM Heyeti’nde

TBMM Genel Konseyinde, fahiş fiyat artışı ve stokçuluk cezalarının artırılmasını da içeren Türk Ticaret Kanunu ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’nin 7 hususu daha kabul edildi.

Teklifin kabul edilen maddelerine göre, Rekabet Kurulu, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirecek. Konsey, bu bildirim yazısı ile birlikte savların çeşidi ve niteliği hakkında kâfi bilgiyi ilgili taraflara gönderecek. Böylelikle hem tarafların daha aktif savunma yapabilmesine imkan sağlanması hem de soruşturma süreçlerinin daha seri ilerlemesi amaçlanıyor.

Taraflara yazılı savunmalarını soruşturma raporunun bildirisinden itibaren 30 gün içinde Heyete göndermeleri bildirim edilecek. Haklı münasebetler sunulması halinde bu mühlet bir defaya mahsus olmak üzere ve en çok bir katına kadar uzatılabilecek. Soruşturmayı yürütmekle görevlendirilenler, gelen yazılı savunmalar sonucunda soruşturma raporundaki görüşlerinde bir değişiklik olması halinde 15 gün içinde yazılı görüşlerini tüm Konsey üyeleri ile ilgili taraflara bildirecek. Taraflar 30 gün içinde bu görüşe karşılık verebilecek.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nda değişiklik yapılacak.

Buna nazaran, eser senetleri ve alivre mukavelelere ait süreçlerde, evre ile bedelin ödenmesi, alıcı ve satıcının başka yükümlülüklerinin eser ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edenlerce yahut takas ve saklama hizmeti aldıkları kuruluşlarca yerine getirilmesi, alım satımın tescili ve alım satıma ait başka konular yasa ve ilgili mevzuat kararlarına uygun olarak eser ihtisas borsası tarafından yürütülecek.

Ürün ihtisas borsasının yahut eser ihtisas borsası tarafından takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluşun takas süreçlerinde mali sorumluluğu, tesis edecekleri limitler dahilinde ve alınacak teminatlar ile garanti fonu varlıklarıyla sonlu olacak.

Ürün ihtisas borsalarında gerçekleştirilen süreçlerden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak ve ziyanların tazmini için alınacak teminatların ve oluşturulabilecek garanti fonunun kuruluşu, işletimi, kullanımı ve iştirakçilerine ait yordam ve asıllar, Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. Düzenlenen teminatlar ve garanti fonundaki varlıklar tevdi gayeleri dışında kullanılamayacak, üçüncü bireylere devredilemeyecek, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehin edilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati önlem konulamayacak.

Ürün senetleri ve alivre kontratların eser ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edilmesine, aracıların yetkilendirilmesi ile bu yetkinin askıya alınması ve iptaline, aracıların nezaret ve kontrolüne, eser senetleri ve alivre mukaveleler üzerindeki aracılık hizmetlerine dair öteki süreçlere müşterinin verdiği yetkiye bağlı olarak müşteri hesaplarındaki nakit alacak bakiyelerinin nemalandırılmasına ait yordam ve temeller Bakanlık ve Sermaye Piyasası Şurasının birlikte çıkaracağı yönetmeliklerle düzenlenecek.

Tarım Eserleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, lisansı askıya alınan işletmeler, askıda kalınan günler için depo kira fiyatı talep edemeyecek.

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünün lisanslı depolarda depolanan eserleri için tahakkuk eden ve aylık periyotlarda lisanslı depo işletmelerine ödenen depolama fiyatları askı mühleti boyunca ödenmeyecek. Bu husus, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

– Lisanslı depoculukta idari para cezaları

Tarım Eserleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda değişiklik yapılarak, cezaların aktifliği ile caydırıcılığının artırılması emeliyle kimi fiillere yeni cezai yaptırımlar getirilecek ve idari para cezaları artırılacak.

Buna nazaran, lisanslı depoculuk fiyat tarifesinde belirlenenin üzerinde yahut fiyat tarifesinde yer almayan hizmetler için fiyat talep ve tahsil eden ya da eser teslimi sırasında mevzuata muhalif halde eser ölçüsünden kesinti yapan, yasanın “teşhir” kararına muhalif hareket eden, eser senedinin ilgili yönetmeliğinde düzenlenen içerik, biçim ve koruma kurallarına uymayan lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası kesilecek.

Teslim yükümlülüğü düzenlenmiş ve iptal edilmemiş eser senedinin temsil ettiği tarım eserinin tümü yahut bir kısmı için diğer bir eser senedi düzenlenememesi, teslim yükümlülüğü, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının ihtar ve idari önlemlerine karşın verilen müddette kanuna ve ilgili yönetmeliklere alışılmamış ya da eksik konuların giderilmemesinin de ortalarında bulunduğu kararlara muhalif hareket eden lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

Analiz ve sınıflandırma süreci yapılmadan eserin depoya kabul edilmesi yahut depodan çıkarılması, tartım makbuzunun ilgili yönetmelikte belirlenen kaideleri taşımaması, alet ve ekipmanların kalibrasyonunun ya da periyodik denetimlerinin yapılmadan kullanılması, koruma kurallarına uyulmaması nedeniyle eseri temsil eden elektronik eser senedinde belirtilen sınıf ve kalite ile depoda bulunan eserlerin sınıf ve kalitesi ortasında farklılık tespit edilmesi durumlarında, bu fiilleri gerçekleştiren lisanslı depo işletmelerine her bir terslik için 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Şahit numune alınmaması ve ilgili yönetmelikte belirlenen müddet boyunca saklanmaması, tahlil ve sınıflandırma evrakının ilgili yönetmelikte belirlenen kaideleri taşımaması, laboratuvarda yer alan alet ve ekipmanların kalibrasyonunun ya da periyodik denetimlerinin yapılmadan kullanılması, şahit numune ile bu numunenin temsil ettiği eserin tahlil ve sınıflandırma evrakının farklı olması, tahlil esnasında tutulan kayıtlardaki pahalar ile tahlil ve sınıflandırma dokümanındaki pahaların farklı olması durumlarında bu fiilleri gerçekleştiren yetkili sınıflandırıcılara her bir terslik için 200 bin lira idari para cezası kesilecek.

Yetkili sınıflandırıcılık fiyat tarifesinde belirlenenin üzerinde yahut fiyat tarifesinde yer almayan hizmetler için fiyat talep ve tahsil eden ya da ilgili karara karşıt hareket eden yetkili sınıflandırıcılara 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

İdari para cezalarının verilmesini gerektiren tersliğin bir takvim yılı içinde tekrarı halinde her bir tekrar için bir evvelki cezanın iki katı idari para cezası uygulanacak.

– Kapalı pazar yerlerinin kullanımında tahsis usulü

Teklif ile Zerzevat ve Meyveler ile Kâfi Arz ve Talep Derinliği Bulunan Öteki Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da da değişiklik yapılıyor.

Düzenlemeye nazaran, kapalı pazar yerlerindeki satış yerleri ve öbür yerlerin, pazarcılara yüksek fiyatlarla kiralanmasına neden olan sonlu birebir hak tekniğiyle kiralama yordamı kaldırılıyor. Pazar yerlerinde bulunan satış yerleri sırf tahsis yoluyla kullandırılarak pazarcıların maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.

Ayrıca teklifle, kapalı pazar yerlerindeki satış yerlerinin hudutlu tıpkı hak tekniğiyle pazarcılık mesleğinden olmayan öteki bireylere verilmesi sonucu pazarcıların maliyetlerinin artmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Teklifin 7 hususunun kabul edilmesinin akabinde TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşime orta verdi. Ortanın akabinde komitenin yerini almaması üzerine Adan, birleşimi bugün saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.