Mevduat faizlerinde hudutlu artış

1-3 aylık mevduat faizi oranları 28 Haziran haftası prestijiyle yüzde 0.7 puan artışla yüzde 59.17’ye yükseldi. Lakin TCMB’nin açıkladığı bu oranlar daha çok yüksek hacimli döviz dönüşümlü Kur Muhafazalı Mevduat’tan (KKM) standart TL mevduata geçişlerde geçerli. Bu nedenle vatandaşın bankaya gittiğinde karşılaştığı oranlar daha düşük oluyor. TCMB’nin mecburî karşılıklarla ilgili son düzenlemeleri sonrası, vatandaşa sunulan mevduat faizi oranlarında da hudutlu artışlar yaşandığı belirtiliyor.

Hürriyet’ten Gamze Bal’ın haberine nazaran, TL mevduat faizinde 6 haftadır süren gerileme sona erdi. Merkez Bankası (TCMB) bilgileri, mevduat faizi oranlarının 1.5 ay sonra tekrar yükselişe geçtiğini ortaya koydu. 1-3 aylık mevduat faizi, 17 Mayıs haftasında bir evvelki haftaya kıyasla 4.4 puan birden gerileyerek yüzde 63.71’e düşmüş; öbür haftalarda da kademeli bir biçimde gerilemeye devam etmişti. Böylelikle mevduat faizi oranları, nisan ayında gördüğü yüzde 68.88’lik tepe düzeyinden sonra 10.5 puanlık düşüş yaşayarak yüzde 58.38’e çekilmişti. 1-3 aylık mevduat faizi 28 Haziran haftasında ise 0.79 puan artışla yüzde 59.17’e yükseldi. Böylelikle mevduat faizi oranlarında altı hafta boyunca süren düşüş ivmesi durmuş oldu.

Ancak Merkez Bankası’nın açıkladığı mevduat faizi oranları ile vatandaşın bankaya gittiğinde karşılaştığı mevduat faizi oranları farklı. TCMB’nin açıkladığı oranlar, daha çok yüksek hacimli döviz dönüşümlü Kur Muhafazalı Mevduat’tan (KKM) standart TL mevduata geçişlerde geçerli oluyor. Bu da ortalamayı üst çekiyor. KKM’deki düşüşün hızlanması da bunu destekliyor. Örneğin, kur muhafazalı mevduatlarda bayram öncesi haftada 29.6 milyar TL’lik gerileme yaşanmıştı. Vatandaşın bankaya gittiğinde karşılaştığı mevduat faizi oranları ise TCMB’nin zarurî karşılıklarla ilgili son adımlarının akabinde hudutlu da olsa arttı.

TCMB’NİN ATAĞI TESİRLİ OLDU

TCMB’nin son haftalarda attığı birtakım adımlar sonrası mevduat faizinin yükselmesi bekleniyordu. Bu düzenlemelerden biri, Merkez Bankası’nın geçen hafta Resmi Gazete’de yayımlanan bir bildiri ile mecburî karşılıklarda yeni bir düzenlemeye gitmesiydi. TCMB bu düzenlemeyle, mecburî karşılık için kaldıraç oranına dayalı yükümlülüğü kaldırarak banka maliyetlerini aşağı çekecek ve gerileyen mevduat faizine karşılık bankaların elinin rahatlatacak bir adım atmıştı.

Bir başka gelişme de TCMB’nin bankalara TL cinsi finansman sağlamak için gerçekleştirdiği süreçlerin limitlerini aşağı çekmesiydi. TCMB bu atakla de bankalararası piyasada TL likiditesini azaltacak, mevduat faizlerini yükseltecek bir adım atmıştı.

‘BÜYÜMEK İSTERSE YÜKSEK FAİZ VERİYOR’

Garanti BBVA Başekonomisti Seda Güler Mert, mevduat faizinde 1.5 ay sonra yaşanan artışın ‘dönemsel’ olduğunu ve ilerleyen devirde de mevcut düzeylerine yakın seyretmesini beklediklerini söylerken; Cet Yatırım Hazine Genel Müdür Yardımcısı Etem Öztekin de kelam konusu bir haftalık yükselişin kalıcı olmayacağını düşündüklerini kaydetti.

Mert, “Son artışı banka banka pahalandırmak lazım. Bankalar kredi büyüme oranlarını olabildiğince sona yaklaştırmaya çalışıyorlar, ona nazaran de kredi vermek istiyorlar. Doğal faiz konusunda talep belirleyici ancak günün sonunda krediyi vermek istiyoruz. Kredi verebilmek için de eş vakitli mevduatımızın olması gerekiyor. Bu nedenle mevduat faizinde zamanlama kaynaklı ittirme olmuş olabilir. Dönemsel büyüme durumlarında bu cins oynaklıklar olabiliyor, buna denk gelmiş olabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Bu mevzuda belirleyici olanın, ‘bankanın kredi verebilmesi’ ve ‘buna bağlı olarak mevduat faizine katlanmayı kabul etmesi’ olduğunu tabir eden Mert, “Banka büyümek istediğinde mevduata yüksek faiz veriyor. Ek bir karar olmazsa, ilerleyen periyotta bu düzeylere yakın seyreder, besbelli üst çıkacağı bir durum yok” diye konuştu.

‘KALICI OLMAZ’

Ata Yatırım Hazine Genel Müdür Yardımcısı Etem Öztekin ise, “Mevduat faizlerindeki bir haftalık artışın kalıcı olmayacağını düşünüyoruz. Bilhassa haziran sonunun bilanço periyodu olmasından, mevduat faizlerinin bir modül sıkışmasını olağan karşılıyoruz” biçiminde konuştu.

Öztekin, “Beklentilerin altında gelen haziran enflasyonunun yanı sıra yaz aylarında baz tesiriyle kıymetli ölçüde gerileyecek olan yıllık enflasyonu da göz önünde bulundurarak, mevduat oranlarında düşüşün -ufak adımlarla da olsa- devam etmesini bekleriz” değerlendirmesinde bulundu.

TCMB: KREDİLERE OLAN TALEP AZALDI

Merkez Bankası (TCMB), bankaların 2024’ün ikinci çeyreğine ait değerlendirmeleri ile 2024’ün üçüncü çeyreğine ait beklentilerini içeren Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarını yayımladı.

Buna nazaran:

* Yabancı para cinsinden açılan krediler dışındaki tüm kredilere olan talepte azalış gözlendi.

* 2024’ün üçüncü çeyreğinde, genel olarak işletmelere verilen kredilere olan talepteki azalışın yerini tekrar zayıf bir artışa bırakması bekleniyor.

* Ankete nazaran, 2024’ün ikinci çeyreğinde konut ve öbür ferdi kredi talebindeki azalış zayıflayarak devam etti, taşıt kredi talebindeki azalış ise yerini güçlü bir artışa bıraktı.

* Bankaların yılın 3. çeyreğinde beklentisi, işletmelere uygulanan kredi standartlarında sıkılaşmanın süreceği, konut ve kişisel kredilerde sıkılaşma seyrinin sona ereceği istikametinde.

patronlardunyasi.com