Birinci beş ayda karşılıksız çek meblağı 57.2 milyar lira ile geçen yılın tamamını yakaladı

Enflasyonla çaba ile uygulanan sıkı para siyaseti, yükselen faizler kesilmeye çalışılan iç talep ticarette işleri karıştırdı.

Türkiye Bankalar Birliği bilgileri karşılıksız çek ve protestolu senetlerde son yılların en keskin artışlarının yaşandığını ortaya koyuyor. TBB datalarına nazaran karşılıksız çek meblağında ocak mayıs devrinde geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 261 artış oldu ve karşılıksız süreci yapılan çeklerin toplam ibraz edilen çeklere oranının fiyat olarak yüzde 2,2 ile 4 yılın tepesine çıktı. Protestolu senetler de birebir periyotta fiyat olarak yüzde 181 arttı.

5 AYDA AŞILDI

Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine nazaran, geçen yıl haziran itibariyle uygulanmaya başlayan sıkı para siyasetinin akabinde 2023 yılının son aylarına yanlışsız karşılıksız çek ve protestolu senetlerde artış trendi başladı. 2023’ün son aylarında yaşanan artışla birlikte geçen yılın tamamında karşılıksız çıkan çek meblağı 57 milyar 176 milyon lira olurken karşılıksız çek adedi de 146 bin 931’e yükseldi. 2022’ye nazaran karşılıksız çek meblağında yüzde 177, karşılıksız çek adedinde ise yüzde 19 yükseliş gerçekleşti. 2024 ile birlikte karşılıksız çek fiyatında artış suratı ivmelendi.

TBB dataları mayıs itibariyle karşılıksız çek meblağının 57 milyar 165 milyon lira ile 2023’ün tamamındaki meblağı yakaladığını gösterdi. Yalnızca 5 ayda oluşan karşılıksız çek meblağı geçen yılın tamamını yakaladı. Bunun yanı sıra mayıs itibariyle karşılıksız çek fiyatı geçen yılın birinci beş ayına nazaran yüzde 261 artışa imza attı. Karşılıksız çıkan çek adedi ise bu yılın birinci 5 ayında 96 bin 517 oldu ve geçen yılın tamamındaki 146 bin 931 karşılıksız çek adedinin 66’sını yakalandı.

İBRAZ EDİLEN ÇEK MEBLAĞI KARŞILIKSIZ KADAR ARTMADI

Karşılıksız çek fiyat ve adedi artarken bankalara ibraz edilen çek ölçüsü ve fiyatında ise o derece süratli yükseliş yaşanmadı. Bankalara ibraz edilen çek adedi geçen yılın birinci beş ayına nazaran bu yılın birinci beş ayında yüzde 3 artarak 7 milyon 495 bin 56’ya geldi, ibraz edilen çek meblağı ise yüzde 85 arttı ve 2 trilyon 916 bin 822 milyon lira oldu. Karşılıksız çıkan çek adedi geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 83 arttı, meblağında ise artış yüzde 261 oldu. Bankalara ibraz edilen çeklerdeki artış karşılıksız çıkan çeklerdeki artışın altında kaldı.

NAKİT İDARESİNDE ZORLUK AĞIRLAŞIYOR

TBB datalarına nazaran bu yılın ocak-mayıs periyodunda karşılıksız süreci yapılan çeklerin bankalara ibraz edilen çeklere oranı; fiyat olarak yüzde 2,2 ve adet olarak yüzde 1,5 oldu. Geçen yıl mayıs ayında karşılıksız çek oranı fiyat olarak yüzde 1,2, adet olarak ise yüzde 0,7 düzeyinde bulunuyordu. Bankacılık dalı uzmanları yükselen kredi faizlerinin şirketlerin nakit idaresini zorlaştırdığını lisana getirirken iç talepte beklenen zayıflamanın yanı sıra bir de müşteriden alınan çeklerin karşılıksız çıkmasının sorunu ağırlaştırdığını vurguladı.

PROTESTOLU SENET MEBLAĞI YÜZDE 224 ARTTI

Karşılıksız çeklerin yanı sıra ticari hayatta değerli bir yer tutan senetlerde de protestolu ölçüsünde artış hızlandı. Türkiye Bankalar Birliği datalarına nazaran yılın birinci beş ayında protestolu senet adedi 87 bin 497’ye çıkarken protesto edilen senet fiyatı 13 milyar 981 milyon 807 bin liraya çıktı. Birinci 5 ayda geçen yılın birebir devrine nazaran protesto edilen senet adedi yüzde 5 gerilese de protestolu senet fiyatı yüzde 181 arttı.

Mayısta da protesto edilen senet adedi yüzde 12 azaldı fakat geçen yılın birebir ayına nazaran, protestolu senet fiyatı ise yüzde 224 artış gösterdi. Öte yandan bu yıl beş ayda devrinde, karşılıksız süreci yapılan çek meblağının en yüksek olduğu 5 vilayet İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa oldu. Birebir devirde adet olarak en fazla senedin protesto edildiği birinci 5 vilayet sırası ile İstanbul, Ankara, Konya, İzmir ve Bursa olarak sıralandı.

Tutar olarak, Türkiye genelinde protesto edilen senetlerin yüzde 25’ini İstanbul ilindekiler oluşturdu, bunu yüzde 9 ile İzmir, yüzde 7 ile Ankara ve Konya izledi. Protesto edilen senet fiyatının en düşük olduğu vilayetlerde Tunceli, Kilis ve Gümüşhane öne çıktı.

patronlardunyasi.com