Ekonomim’den Aysel Yücel’in haberine nazaran, akaryakıttaki yüksek fiyat artışları, iktisattaki sakinlik ve Schengen vizesi mahzurundan oluşan sıkıntılar yumağı, karayolu nakliyeciliğinde külfete yol açtı.
Yurtdışı taşımalarda Türk plakalı araç sayısının azalması ve zahmete dönüşen vize sorunu nedeniyle iş hacmi daralırken, yurtiçi taşımalarda ise maliyetlerin taşıma fiyatlarına yansıtılamaması nedeniyle seferlerin azaldığı belirtiliyor. 550 bine yaklaşan karayolu ticari yük taşıma filosunda arz-talep makasının süratle açıldığına işaret eden kesim temsilcileri, araç filosunun yaklaşık yüzde 40’ının atıl duruma düştüğünü belirtiyor.
Türkiye Nakliyeciler Derneği (TND) Başkanı Hakkı Başman, “Yüksek enflasyonla gelen bu maliyet artışları karşısında başta lojistik firmaları ve TIR sahipleri olmak üzere önemli bir dertler yaşıyoruz. Genel manada ticarette daralma var. İş hacmindeki daralmaya paralel neredeyse 10 kamyondan 4’ünün atıl durumda olduğunu söyleyebiliriz. Hatta tabiri caiz ise kontak kapatma niyetine kadar gelen firmalar var. Meskende oturduğunda araç maliyeti daha az olduğu için sefere çıkmayan araç sahipleri var” diye konuştu.
Başman, finansmana erişimde yaşanan meşakkatlere da değinerek, “Diğer yandan kredi faizlerinin bu kadar yüksek olması elbette araç kredileri kullanımını sıfıra indirmiş durumda” dedi.
“PİYASADA KAMYON ÇOK, İŞ AZ”
Lojistik bölümü uzmanlarından TIRPORT Kurucu Lideri Dr. Akın Arslan, pazarda çok önemli sıkıntılar olduğuna işaret ederek, “Finansa ulaşım çok zorlaştı, işletme sermayesi yetersiz firmalar, kamyoncu ödemelerini finanse edemediklerinden iş çeviremiyor. Evvelden olağan olan 45-60 gün vadeler artık artan maliyetlerle önemli kasvet yaratıyor. Örneğin bir ödemenin ek 2 hafta gecikmesinin bir firmaya maliyeti yüzde 4’ü bulabiliyor. Faktoring tarafında maliyetler artık aylık yüzde 7’lere geldi. Üretim ve ticaret önemli düştü. Kayıp yüzde 30’larda, hasebiyle kamyon çok, lakin iş az” dedi.
“550 BİN KAMYONUN 350 BİNİ İŞ YAPIYOR”
Akın Arslan, Türkiye’deki TIR parkının şimdiki durumuna ait şu bilgileri verdi:
“Türkiye’de 16 ton ve üstü tonaja sahip yaklaşık 940 bin kamyon var. Bunların yaklaşık 550 bini ticari yük taşıması yapıyor. Bunların da yaklaşık 380 bini şahısların sahip olduğu kamyonlar. Türkiye’de günlük hafta içi çıkan FTL (tam kamyon) yük 450 binlerden bugünlerde 350 bin kamyona kadar geriledi. Türkiye’de 8 bine yakın lojistik/nakliye firması var. 550 bin ticari yük taşıması yapan kamyondan 60 bin civarında bir sayısı yurt dışına da çıkıyor.”
YATIRIM GAYELİ ALINAN ARAÇLAR DA BOŞTA KALDI
Kamion Kurucu Ortağı ve CEO’su Berkay Adlım, pandemiyle birlikte ivme kazanan e-ticaretin, kamyon ve cazip satışlarını hızlandırdığını, bu araçların bilhassa geçen yıl yatırım enstrümanı olarak öne çıkmasının da piyasada arzın süratli yükselmesine neden olduğunu hatırlatarak, bu durumun daralan pazarda yarattığı etkiyi şöyle anlattı:
“Pandemide çok e-ticaret süratli büyüme göstermiş, lojistiğe talep artmıştı. Faizler de düşük olduğu için firmalar kredi kullanabildi ve filoları büyüttüler Hasebiyle küçük büyük demeden öz mal araca yatırım yapan çok firma oldu. Hatta işi lojistik olmayanlar bile kamyon almıştı. Treyler bile yatırım aracı olmuştu. O kamyonlar da piyasada kaldı. Kamyon fazlalığı oldu. Artık faizler yükseldi. Bu büyüyen kamyon havuzu daima talep kovalıyor. Lakin yük hacmi eskisi kadar yok. Zira finansman maliyetleri yükseldiği için şirketler büyüme gitmiyor. Bu da kamyon piyasası açısından piyasada büyük oranda bir arz fazlasına neden oldu. Bizim ihaleye girdiğimiz müşterilerimizin satın alma müdürleri, ya da lojistik şirketi sahipleri 20 yıldır olmadığı kadar agresif bir piyasa gördüklerini, daha evvel duyulmamış düşük kar marjlarında nakliyat kontratları imzaladıklarını söylüyorlar. Yüksek enflasyon ve artan yakıt sarfiyatlarına paralel navlunun artması beklenirken, aksine süratle düşüyor.”
“MÜŞTERİLER ARAÇLARI ELDEN ÇIKARMAYA ÇALIŞIYOR”
Dünya denizcilik devi MSC’nin lojistik şirketi Medlog’un Türkiye yöneticilerinden Necati Mürşitoğlu da nakliye piyasasındaki daralmaya dikkat çekti.
Mürşitoğlu, hususla ilgili şunları kaydetti:
“Enflasyon nedeniyle her geçen gün artan işletme maliyetleri, piyasada müşterilerimizin krediye ulaşmasındaki zorluklar ve ihracatçının satış yapabilmesi ismine muhtaçlık duyduğu döviz kurunun beklenen düzeyde olmaması, ülkemizde yapılan taşımaların beklenenin altında kalmasına sebep oldu. Karayolu ve demiryolu taşımaları büyük oranda düşüş gösterdi. Nakliyecilerin sahip olduğu çekicilerin neredeyse yüzde 40’ı ve vagonların da yüzde 50’si yeniden atıl duruma geldi. Piyasadaki birçok nakliyeci belirttiğim sebeplerden ötürü amaçlarından epey uzaktalar ve araçlarını elden çıkarmaya çalışıyorlar”
Ağır Ticari Araç Sektörü’nün mart ayı bilgileri de kamyon piyasasındaki sakinliği teyit ediyor. 2024 yılı mart ayında ağır ticari araç pazarı yıllık bazda yüzde 25 azalarak 3.705 adet oldu. Geçen ay cazip satışları ise bir evvelki yılın birebir ayına nazaran yüzde 45 azalarak 1.684 adet olarak gerçekleşti. 16 ton altı kamyon satışları da yüzde 34 oranında azalarak 400 adet oldu. Böylelikle, 2024 yılı Ocak-Mart devri ağır ticari araç pazarı, bir evvelki yılın birebir devrine nazaran yüzde 3 oranında azalarak yaklaşık 10 bin adette kaldı.
“YABANCI ARAÇLAR YURTİÇİNE ÇALIŞIYOR”
Akgül Depolama ve Uluslararası Nakliyat yönetim Kurulu Lideri Ali Akgül, arz talep dengesizliğinin yaşandığı pazarda yabancı plakalı araçların da yurt içinde taşıma yapmaya başladığına dikkat çekerek, şunları lisana getirdi:
“Son devirde ise artan şirket sayısı ile fiyat kırma durumları karlılıkları düzgünce aşağı çekti. Kesim genelinde baktığımızda ihracat kanalında çalışan ülkemizdeki araçlarda yüzde 30 dolayında bir fazlalık kelam konusuyken buna bir de yabancı plakalı araçlar ekleniyor. Rekabetin çok çetin olduğu kesimde yabancı plakalı araçların geri dönüş yükü olarak epey cüzi sayılara eser taşıması bir yana dursun kimilerinin iç yükleme yaparak yurtiçi pazarda da faaliyet gösterdiğini gözlemliyoruz. Bu hususta kontrollerin sıklaştırılması ve bu stil durumlara göz açtırılmaması gerekiyor.”
Uluslararası nakliyeci bir de vize krizi 550bin yaşıyor Yurt içi nakliye yapan şirketlerin yanı sıra milletlerarası karayolu nakliyeciliği yapan firmalar da şiddetli bir yıl yaşıyor. Bu şirketler bir yandan artan maliyetler ve ihracat pazarlarında yaşanan daralmanın olumsuz tesirini yaşarken, öbür Schengen vizesi konusunda yaşanan ıstıraplardan da büyük mağduriyet yaşıyor. Hususla ilgili Milletlerarası Nakliyecilik ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Lider Yardımcısı Ayşem Ulusoy, “Maalesef işletme masraflarımız inanılmaz arttı. Buna rağmen, döviz beklenilenin altında kaldığı için masraflar karşılamıyor. Firmalar yedekli şoför çalıştıramıyor. Vizeler çıkmayınca araçlar tesislerde beklemeye başladı. Şoför istihdam sorun esasen üst düzeydeyken elimizdeki şoförlere vize alamıyoruz” açıklamasını yaptı.
patronlardunyasi.com
Kaynak Web Site: İşverenlerin Dünyası
Haber Url Adresi: https://www.patronlardunyasi.com/200-bin-kamyon-kontagi-kapatti
