Çikolatanın tadı kaçabilir! Geçersiz esere dikkat!

Kakao fiyatı dünyada süratli yükselişine devam ediyor. Üretici ülkelerdeki iklim temelli meseleler ve bakımsız kakao ağaçlarının randıman düşüklüğü ile yeni dönem eksi stok ve rekolte azlığı ile karşılanacak. Milliyet’ten His Erdoğan’ın haberine nazaran, Global piyasalarda üretim düşüşü ve spekülatif hareketlerle kakaoda ton başına fiyat 10 bin dolar hududunda bulunuyor. Çikolata hammaddesi kakaodaki bu hareketlilik tüketicilere fiyat artışları olarak yansımaya başlarken, üreticiler ise maliyet artışlarına yönelik yol çizmeye çalışıyor. Öbür taraftan artan fiyatların mazeret edilerek çikolatada merdiven altı üretimin artması, kullanılan eserlerde tağşişin yükseleceği tasası var. Bilhassa yurt içinde Ramazan Bayramı öncesinde tüketicilere merdiven altı eserlere karşı dikkatli olunması önerilirken, etiket okumaya da ihtimam gösterilmesi tavsiye ediliyor. TMMOB Besin Mühendisleri Odası üyelerinden Esef Özat ve Besin Mühendisleri Derneği Genel Başkanı Abdussamed Boyu, şu ikazları yaptı…

SAHTE ESERE DİKKAT!

Çikolata üreticileri maliyetleri nasıl düşürecek?

* Gerçek çikolata kakao yağından oluyor. ‘Kakao ürünü’ olarak söz edilen eserler ise palm yağı kullanılarak yapılıyor. Değerli olan kakao yağı yerine daha çok farklı bitkisel yağlar kullanılabilir.

* Kokolin, margarin ya da bitkisel yağların, süt yerine süt tozu ya da peyniraltı suyu ile üretimi. Çikolata değildir lakin karışım çikolata olarak satılır. Türk Besin Kodeksi’ne uygundur lakin tüketicileri aldatabilir.

* Pralin, kakao yağı yerine fındık üzere yağlar kullanılarak yapılır, genelde çikolata dolgusu gayesiyle kullanılır; çikolata yerine kullanımının artması öneriliyor.

* Üreticiler, kakao yerine kullanılan başka eserlerden kısmaya çalışabilir. Daha az fıstık, daha az fındık üzere.

* Kakao bazlı bisküvi, şekerleme, gofret üzere eserlerde aroma verici kullanımı artabilir.

Merdiven altı üretim patlayabilir:

* Kaynağı meçhul üretimde Ramazan Bayramı öncesi beklenen yükseliş, fiyat artışlarının da tesiriyle bu yıl önemli bir tehdit olacak.

* Renk ve aroma vericilerle büsbütün ‘çikolatasız çikolata’ imal edilebilir.

* Tarihi geçmiş kakao ve çikolatalar yine kullanılarak farklı eserler elde edilebilir.

* Düşük kakao kullanımı yapılırken yerine yüksek glikoz ve çikolatada muhakkak tartısı sağlamak için nişasta kullanılabilir.

* Besin Kodeksi’ne uygun palm yağı oranı yerine daha düşük bedelli karışım yağlar eklenebilir.

‘TÜKETİM % 10 AZALMALI’

Kakao fiyatlarının bir yılda tonunda 2 bin pound’dan 4 bin 800 pound’a çıktığını anlatan Patiswiss Yönetim Kurulu Lideri Elif Aslı Yıldız, “Maalesef bu yüzde 140’lık artış fiyatlara çok kısa müddette yansıyacak. Tüketimin de dünyada %10 azalması gerekiyor” dedi. Tüketicinin etiket okumaya ihtimam göstermesini öneren Yıldız, pralinler, çikolata kaplı meyveler üzere eserlerle tedarikteki baskının hafifletilebileceğini söz etti.

FİYAT İKİYE KATLANABİLİR

Kakaoda Türkiye’nin pandemi öncesi yıllık 110-120 bin tonu geçen ithalatının 2023’teki olağanlaşması 2024’te tam eksenine oturarak artması bekleniyor. Buna karışılık ise 50 bin ton civarında kakaolu eser ihracata mevzu oluyor. Lakin dünya stoklarındaki sorun ve süratle artan fiyat kestirimlere nazaran ithalatta fiyatı iki katından fazla artıracak. Hububat, bakliyat ve yağlı tohum ihracatçıları 3 bin 500-4 bin dolar düzeyinde gerçekleşen ithalat fiyatının 8 bin doları geçmesini bekliyor.

ÇİKOLATA NASIL OLMALI?

Türk Besin Kodeksi Kakao ve Çikolata Eserleri Tebliği’ne nazaran çikolata, şekerlerden elde edilen, en az yüzde 18 kakao yağı ve en az yüzde 14 yağsız kakao kuru hususu içeren, yani toplam kakao içeriği en az yüzde 35 hududunda olan bir eser olarak tanımlanıyor. El sıcaklığında çikolata erime göstermeli, daha donuk eserlerde ek yağlar kullanılmış olabilir. Ayrıyeten çikolatayı koruma etmek için nemli ortamdan, buzdolabından uzak tutmak gerekiyor.

AKADEMİDE ÇALIŞILIYOR

Kakao yerine ikame eserler konusunda, ithalatçı pozisyondaki Türkiye’de akademilerde farklı çalışmalar var. Hatta birkaç firmanın bu mevzuda mevzuata eklenmesi için görüşmeler yaptığı belirtiliyor. Keçiboynuzu renk olarak ikame edilirken aroma sorunu var. Ek olarak aroma vericiler üzerinde konuşuluyor. Malt ununun ise unlu mamuller tarafında kullanılması öneriliyor. Bahislerle ilgili bilimsel yayınlar da var. Fakat şimdi mevzuatta yeri yok.

EN BÜYÜK ÜRETİCİLER

Uluslararası Kakao Örgütü (ICCO) açıklamasına nazaran varsayımı kakao açığı bu dönem 550 bin tonun üzerinde olacak.
Kakaoda en büyük üretici olan Fildişi Kıyısı dünya üretiminin yüzde 40’ına yakınını tek başına yapıyor. Gana yüzde 20’ye yakın üretimi sağlarken, Endonezya ise bu üretimden yüzde 15 hisse alıyor.

patronlardunyasi.com