CEREN DİLEKÇİ KÖSEOĞLU – LONDRA
Türkiye-İngiltere ticaret istatistikleri yayınlandı. İngiltere-Türkiye ticaret dinamiklerindeki son eğilimi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Türkiye-İngiltere ticareti pandemiden sonra yeterli bir toparlanma gösteriyor. En son gördüğüm 26 milyar pound kıymetindeki ikili ticaret, bir yıl öncesine nazaran 7 milyar pound artış gösterdi. Bu iki ülke ortasında çok büyük bir ticaret ölçüsü. Türkiye bize bizim Türkiye’ye sattığımızın iki katını satıyor. İki ülke ortasında yeterli ölçüde mal ve hizmet geçişi var, birbirlerinin ekonomilerine uygun ölçüde yatırım yapıyorlar, genel olarak İngiltere-Türkiye ticari bağlarından çok mutluyum.
Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin son sayılarına nazaran, Türkiye’nin İngiltere’ye ihracatı yılın birinci iki ayında yüzde 15 arttı. 2024 için öngörünüz nedir?
Önümüzdeki yıl için ticaret hacmine ait bir kestirimde bulunmak için burada değilim lakin bilhassa de bugün İngiltere ile Türkiye ortasında hür ticaret muahedesinin güncellenmesine yönelik müzakerelerin başlamasıyla birlikte, Türkiye ve İngiltere’nin gelecekteki ticaret konusunda optimist olmak için büyük nedenleri var.
Bugün Londra’da Bakan Bolat ve Ticaret Bakanı Kemi Badenoch hür ticaret muahedesinin güncellenmesi hakkında konuştular. Bu mutabakat İngiltere ve Türk işletmeleri ve tüketicileri için büyük fırsatlar sunacaktır. İngiltere’de Türk mallarını seviyoruz. Buna Beko üzere çamaşır makinalarını örnek verebiliriz. Türkiye’den gelen mal ve hizmetler için büyük bir iştah var.
Güncellenmiş ticaret muahedesi neler getirecek? Hangi alanlar öne çıkacak?
Şu anda Türkiye ile İngiltere ortasında bir hür ticaret mutabakatımız var; lakin bu muahede 1990’ların ortalarına dayanıyor. Bu mutabakatta hizmetler üzere pek çok mevzu neredeyse hiç yer almıyor. Bu nedenle hizmet ticareti ve bilhassa İngiltere’nin inanılmaz bir kabiliyete sahip olduğunu ve mühendislik açısından mimarlık açısından muhasebe üzere şeylerin, çoklukla Türk şirketleriyle işbirliği içinde Türkiye’ye satılmasını kolaylaştırmak istediğimiz hizmetler olduğunu düşünüyorum. Türkiye’nin bu hizmetleri kullanmasının yanı sıra 1990’larda birinci ticaret mutabakatını yaptığımızda dijital ticaretin nitekim gelişeceği öngörülmemişti, bu nedenle dijital ticareti kolaylaştırdığımızdan emin olmak, yani internet aracılığıyla elektronik olarak dolaşan şeyler, bence yenilenmiş özgür ticaret muahedesinde teminat altına almak istediğimiz şeyler.
İngiltere’nin Türkiye ile ticaret açığı var. Özgür ticaret mutabakatı uygulandığında bu istikrarın bilakis dönmesini bekleyebilir miyiz?
İngiltere’de ticarette merkantilist bir yaklaşım benimsemiyoruz, ticaret açıkları konusunda endişelenmiyoruz. Kimi ülkeler ticaret fazlası verebilir, birtakım ülkeler de açık verebilir.
Farklı nedenlerle ticaretin akışı içeri hakikat değildir. Türkiye’nin bize, bizim Türkiye’ye sattığımızın yaklaşık iki katı kadar mal sattığını söylemekte haklısınız lakin geliştirilmiş hür ticaret mutabakatlarının yapılma emeli her iki tarafın da mal ve hizmetlerini birbirlerinin pazarına satmalarını kolaylaştırmaktır; münasebetiyle bu açığı ya da bu fazlayı azaltmak ya da bunlarla ilgili rastgele bir şey yapmak üzere bir siyaset gayesi yoktur.
Brexit’in İngiltere ticareti üzerindeki tesirleri nelerdir, bilhassa de İngiltere mal ticaretinde son beş yılın en sert düşüşünü gösteren son datalar dikkate alındığında?
Bence ticaretin tamamına bakmanız gerekiyor. İngiltere için ekonomimizin yüzde 80’inin hizmetlerden oluştuğunu biliyorsunuz. Dünyanın en büyük ikinci hizmet ihracatçısıyız. Şayet İngiltere-Türkiye müzakerelerine geri dönecek olursak, İngiltere hizmetlerinin Türkiye’ye daha fazla satılabileceğini görmeyi umut etmemizin nedenlerinden biri de bu, hasebiyle hem AB hem de genel ticaret fotoğrafına bakmanız gerekiyor. İngiltere hizmet ihracatında hakikaten güçlü bir büyüme görüyoruz ve hizmetlerin İngiltere üretiminin yüzde 80’ini oluşturduğunu göz önünde bulundurursak, bu İngiltere iktisadı için sahiden çok değerli.
Ayrıca Abu Dabi’de düzenlenen 13. Dünya Ticaret Örgütü Bakanlar Konferansı’nın sonuçlarını, bilhassa de değerli sıkıntıların tahliline ait olarak sormak istiyorum. İngiltere’nin global ticaret ortamındaki rolüne ait neler söyleyebilirsiniz?
Evet, İngiltere olarak global özgür ticaret konusunda dünyanın önde gelen seslerinden biri olmak istiyoruz. Bizler utanmaz özgür tüccarlarız, bu nedenle şu anda Türkiye ile hür ticaret muahedesi müzakere etmek ve geliştirmek üzere şeyler yapıyoruz. Halihazırda 73 farklı ülkeyle ticaret mutabakatı müzakere etmiş durumdayız. DTÖ açısından baktığımızda da DTÖ’nün global ticaretin kolaylaştırılması ve kurallarının işletilmesine yardımcı olacak hayati bir örgüt olduğuna inanıyoruz.
Ticaret moratoryumu, mal ve hizmetlerin elektronik ortamda gümrük vergisinden muaf olarak ticaretinin devam etmesini sağlar ki bu hakikaten kıymetli bir şeydir. Gümrük tarifeleri yahut gümrük vergileri koymaya başlamak için nitekim geri bir adımdır. İkinci olarak ise Kalkınma için Yatırım Kolaylaştırma Muahedesi, birtakım gelişmekte olan ülkelerin dünya ticaretinde daha büyük bir rol üstlenebilmeleri için kapasitelerini artırmanın nitekim kıymetli bir yoluydu.
Bu, hem İngiltere hem de Türkiye için nitekim değerli. Aslında her ikimiz de gelişmekte olan dünyada büyük ayak izlerine sahibiz. Bizim için çok çok kıymetli uyuşmazlıkların tahlili konusunda bir sonuca varma konusunda hala umutluyuz. Bu sahiden değerli. DTÖ tarım konusunda açıkçası daha az ilerleme kaydettik ve bence balıkçılık konusundaki ilerleme de birtakım şeyleri ortadan kaldırdığımızdan emin olma konusunda biraz hayal kırıklığı yarattı.
Kaynak Web Site: Bloomberg HT
Haber Url Adresi: https://www.bloomberght.com/ingiltere-den-serbest-ticaret-anlasmasi-degerlendirmesi-2349375
